ก้าวแรกสู่สังเวียน Street Photography

ภาพ Head โดย © Sarawut Taeosot

สำหรับใครที่เพิ่งเปิดมาเจอบล็อกนี้ ว่าเอ๊ะ… มันคืออะไร อะไรคือ สยามมนุษย์สตรีท ? หรืออาจจะผ่านๆตากับบทความที่คนแชร์ๆมา แต่ยังสงสัยว่าชื่อนี้คืออะไร? ขอเกริ่นๆนิดนึงก่อน จุดเริ่มต้นของการมาเปิดบล็อก สยามมนุษย์สตรีท ของพวกเรา จริงๆมันก็เริ่มจากที่พวกเราบ้าถ่ายภาพสตรีทกันเนี่ยแหล่ะ แต่กว่าที่จะพอเข้าใจว่าการถ่ายสตรีทเนี่ยมันเป็นยังไง มันค่อนข้างสะเปะสะปะ หลงทิศทางกันไปพอสมควร จนต้องมีคนที่ถ่ายสตรีทกันจริงจัง มาไกด์ให้ว่า “อะไรคือการถ่ายสตรีทที่ดี?” ไอ้จุดนี้แหล่ะ.. คือจุดที่เป็นตัวจุดประกายพวกเรา อยากจะเป็นตัวกลางที่ช่วยให้ความรู้ความเข้าใจเรื่องถ่ายสตรีทกับคนที่เพิ่งเริ่มต้นสนใจ หรือสนใจอยู่แต่เริ่มต้นไม่ถูก เพราะความเข้าใจเรื่องถ่ายสตรีทนี่ ต้องบอกเลยว่าถ้าคนไม่รู้มาก่อน (คือหมายถึงศึกษาอย่างจริงจัง) แล้วเอาตามความเข้าใจตัวเองว่าการถ่ายสตรีทต้องเป็นแบบไหน มันมักจะเป็นปัญหาความเข้าใจที่ถกเถียงกันตลอดว่า Street Photography นี่มันคืออะไรกันแน่?

การสังเกตของเราจะพบว่า มันจะมีค่า default ของคนทั่วไป เกี่ยวกับการถ่ายสตรีท เช่น การถ่ายสตรีทคือการถ่ายคนลุงป้าน้าอา เข็นของขายข้างถนน คนตาบอด คนพิการ ถ่ายชีวิตคนทั่วไปบนท้องถนน อะไรแบบนั้น ฯลฯ ซึ่งผิดหรือเปล่า? มันก็ไม่ผิดนะ งานศิลปะไม่มีผิดถูกหรอก แต่มันเป็นการถ่ายภาพสตรีทน่าสนใจพอหรือเปล่า เป็นที่ยอมรับหรือเปล่าในวงการสตรีท อันนี้อีกเรื่องหนึ่ง

by © Tavepong Pratoomwong Headless Dog

 

ประเทศไทย เป็นประเทศที่มีช่างภาพสตรีทเก่งๆหลายๆคน พยายามผลักดันการถ่ายสตรีทให้เป็นที่รู้จักมากขึ้นในประเทศเรา ซึ่งไอ้คำว่า Street Photography นี่ จริงๆแล้วมันเป็นการถ่ายภาพที่มี community อยู่ทั่วโลก แต่ละประเทศก็จะมี community ที่แข็งแรงโดยเฉพาะประเทศที่ถือเป็นเมืองหลวงแห่งการถ่ายสตรีท ไม่ว่าจะ อเมริกา ก็จะมี นิวยอร์ค อังกฤษ ก็จะมีลอนดอน หรืออินเดีย อย่างนี้นะ ค่อนข้างจะมีคนสนใจอย่างจริงจังเยอะ

การถ่ายภาพสตรีทยังเป็นการถ่ายภาพที่มีการแข่งขันเฉพาะกลุ่มมากมายทั่วโลก ถ้าจะเปรียบเทียบเป็นฟุตบอล ก็มี Devision 1 , 2 , 3 อะไรแบบนั้น หรือถ้าเป็นกีฬาสากลก็คงเป็นโอลิมปิกอะไรแบบนั้น แต่ไม่ได้เรียกกันอย่างเป็นทางการหรอกนะ จนจะเรียกได้ว่าคนถ่ายภาพสตรีทจริงๆจังๆ คือ ‘นักกีฬาทีมชาติ’ กันเลยก็ว่าได้ และถ้ารู้จักมันดีแล้วจะเห็นเลยว่ามันสนุกมาก เจ๋งมากต่างไปจากค่า default เดิมๆที่ฝังหัวคนทั่วไป

 

by © Sakulchai Sikitikul

 

วันนี้เลยอยากจะทำตามเจตนาแรกสุดของการทำบล็อกนี้ขึ้นมา โดยเริ่มต้นนี่ขอเสนอบทความสั้นๆ ว่า “ก้าวแรกสู่สังเวียน Street Photography” บอกสิ่งที่จำเป็นในการเริ่มต้นสู่การถ่ายสตรีทอย่างจริงจัง แต่สนุกสนาน และไม่น่าเบื่อด้วย โดยการรวบรวมสิ่งที่ควรรู้ ควรอ่าน สำหรับใครที่อยากจริงจัง อยากเป็นเนิร์ดแบบพวกเรา ถ้าเราเข้าใจได้ถูกต้อง มันจะเป็นการถ่ายภาพที่สนุกที่สุด ถ่ายได้ทุกที่ทุกเวลา (บางคนว่ามันยากที่สุดนะ เพราะนอกจากใช้ฝีมือแล้ว ยังต้องใช้ดวงเยอะสุด 55) ลองมาดูทีละขั้นกันว่า จะเริ่มกันยังไงดี?

 

ขั้นที่ 1 เรียกมาปรับทัศนคติ

อย่างที่เกริ่นไปแล้ว อยู่ๆเกิดอยากถ่ายสตรีทขึ้นมาเมื่อไหร่ ชุดความคิดนึงจะบังเกิดมาในหัว ลองมาดูว่าเรามีความคิดแบบนี้อยู่ในหัวบ้างหรือเปล่า?

  • เดินไปบนถนน มองหาคนแก่ ขอทาน คนตาบอด บุคคลที่ดูน่าสงสาร
  • ถ่ายเสร็จแล้วต้องแต่งรูป เอาสีจัดๆ คมๆ แถมใส่กรอบให้รูปสักนิด
  • ขอใส่ลายเซ็นต์ , ชื่อ , facebook ฯลฯ
  • ใช้เลนส์ Tele หน่อย จะได้อยู่ไกลๆแล้วถ่ายไปได้ ไม่ให้เขารู้ตัว

ถ้าคิดเริ่มถ่ายสตรีทแล้วมี 1 ใน 4 ข้อนี้ หรือทั้ง 4 ข้อเลย ขอปรับทัศนคตินี้ก่อนว่าให้วางทั้ง 4 ข้อนี้ลงก่อน.. อย่างที่บอกว่าไม่ผิดถ้าเรามีความชอบแบบนั้น แต่..ถ้าต้องการก้าวสู่สังเวียน Street Photography อย่างแท้จริง ต้องละทั้ง 4 ข้อนี้ก่อนเลย

การถ่ายสตรีทคืออะไร? คำถามที่มีการอธิบายไว้มากมาย มีการจำกัดความไว้ในหนังสือหลายเล่ม อาจารย์หลายท่าน แต่ลองเอาคำอธิบายสั้นๆไปก่อนละกัน Street Photography คือ “การนำเสนอเรื่องราวบนที่สาธารณะ ด้วยภาพถ่าย อย่างมีความคิดสร้างสรรค์ และมีการวางองค์ประกอบภาพอย่างสวยงาม โดยไม่มีการจัดตั้ง เตรียมตัวมาก่อน ไม่มีการแต่งเติมภาพ”

 

by © Jadsada InAek

 

ปรับทัศนคติข้อที่ 1 การถ่ายภาพคนแก่ ขอทาน คนตาบอด บุคคลที่ดูน่าสงสาร หรือ ลุง ป้า น้า อา เข็นของขาย ไม่ผิด.. แต่ถ้ามันสร้างสรรค์ไม่พอ (และจริงๆแล้ว การนำเสนอภาพสตรีทในปัจจุบัน เน้นไปทางดูแล้วแฮปปี้ มากกว่าที่จะสลดหดหู่ ) ก็ไม่มีประโยชน์จะถ่าย คือถ้าเราสามารถมองเรื่องขอทานนั้นให้น่าสนใจกว่ารูปขอทานที่เราเห็นมานับไม่ถ้วน ด้วยการเล่าเรื่องแปลกๆ น่าสนใจ หรือมุมมองการจัดวางภาพที่น่าสนใจ จนคนต้องหันกลับมามองภาพนั้นซ้ำแล้วซ้ำอีก หรือสร้างประเด็นให้คุยกันต่อเรื่องภาพของเราได้ นั่นถึงจะเรียกว่า Street Photography ในระดับสังเวียนสากลได้

พี่หนิง อัครา นักทำนา ช่างภาพสตรีทไทยแห่ง Street Photo Thailand เคยเขียนเรื่องนี้เอาไว้ ลองอ่านกันดู http://www.streetphotothailand.com/article/60

 

ปรับทัศนคติข้อที่ 2 การถ่ายสตรีท เป็นศิลปะที่ต้องการความ Pure บางคนอาจจะหมายถึง “ดิบ” ก็ได้นะ เราไม่ต้องการการแต่งเติมมากมาย เราต้องการความดิบจากสิ่งที่เราคิด เราเห็น การที่แต่งสีเกินงาม การแต่งภาพจนเปลี่ยนแปลงจากความเป็นจริงที่ถ่ายมา ถือว่าเป็นการทำลายแก่นของงานสตรีท ศิลปินหลายๆท่านซีเรียสไปถึงขั้นการ Crop ภาพ การปรับองศาภาพ ก็จะไม่แตะต้องกันเลย

ปรับทัศนคติข้อที่ 3 การใส่ลายเซ็นต์ หรือข้อความอะไรก็ตามไปบนภาพก็เช่นกัน ภาพสตรีทต้องดีพอจะบอกเล่าเรื่องราวของตัวมันเองโดยไม่ต้องมีคำอธิบาย รวมถึงลายเซ็นต์ ชื่อ Facebook อะไรก็ตามบนภาพ เป็นการทำลายทัศนียภาพของภาพสตรีทนั้นๆ ในสังเวียนสตรีทระดับโลก ไม่มีใครทำเช่นนั้นกัน

ปรับทัศนคติข้อที่ 4 การใช้เลนส์ ​Tele จริงๆไม่ผิดนะ มีศิลปินสตรีทระดับโลกหลายๆคนก็ใช้กัน แต่.. เราต้องเข้าใจแก่นของสตรีทก่อน ถ้าเราไม่เข้าใจแก่นแล้ว ไปเริ่มที่การถ่ายจากระยะไกลๆเข้าไป มันเป็นการผิดวัตถุประสงค์เอามากๆ

เหตุผลคือ เลนส์ Tele เก็บองค์ประกอบภาพหลายๆอย่างให้หมดได้ยาก ซึ่งมันเลยเหมาะจะเก็บอะไรที่เป็นเดี่ยวๆมากกว่า (อย่างเช่น Portrait) และที่สำคัญคือ มิติของภาพ  การถ่ายสตรีทนิยมใช้เลนส์ Wide หรือ Normal อย่างที่เหมาะที่สุดคือ 35mm. หรือ 28mm. (ซึ่งถือว่าเป็นเลนส์ Normal ของชาวสตรีท) เต็มที่ที่เรารับได้คือ 50mm. ซึ่งนิยมใช้ในต่างประเทศที่มีพื้นที่กว้าง เมื่อถ่ายไปบ่อยๆจะพบว่า ระยะ 50mm. ถ่ายลำบากเกินไปสำหรับเมืองไทย เพราะพื้นที่เมืองไทยส่วนใหญ่จะแคบ มันเก็บ subject ได้ไม่หมด แต่ก็ไม่ใช่ว่าจะเป็นข้อจำกัด ศิลปินหลายๆท่านก็ยังใช้กัน

ดังนั้นการใช้เลนส์ 35mm. เป็นระยะที่เหมาะกับการเก็บเรื่องราวได้ครบถ้วนกว่า แต่นั่นหมายถึงเราต้องเข้าใกล้ subject มากพอด้วย ซึ่งการเข้าใกล้ subject มากพอ สำหรับเราคือหัวใจอย่างหนึ่งของการถ่ายสตรีท

เมื่อเราทำความเข้าใจแก่นของภาพสตรีทดีแล้ว การใช้เลนส์ Tele ก็อาจจะเป็นวิธีหาแนวทางใหม่ให้กับตัวเองก็ได้

** ป.ล. ระยะเลนส์ที่กล่าวมา หมายถึงระยะสำหรับ Full Frame นะ พวกระยะตัวคูณทั้งหลาย เช่น Fujifilm Mirrorless ต้องคูณ 1.5x อะไรนี่ศึกษาตามกล้องของแต่ละคนเพิ่มเติม **

** ถ้าในอนาคต สนใจการถ่ายสตรีทด้วยเลนส์ Tele ลองดูงานของช่างภาพสตรีทที่ชื่อว่า Saul Leiter **

 

ขั้นที่ 2 เสพติดการดูรูปสตรีท

ก่อนที่เราจะถ่ายภาพสตรีทได้ดี หรือเข้าใจงานต่างๆได้ดี เราย่อมต้องมีข้อมูลก่อน “You are what you eat” ยังเป็นวลีที่ใช้ได้กับการถ่ายสตรีทเช่นกัน ดูมันเข้าไปเยอะๆ เราก็จะถ่ายออกมาแบบที่เราเห็นนั่นล่ะ (แต่ต้องเลือกดูให้ถูกภาพด้วย)

2.1 เวบต่างๆ

ไม่ต้องเสียตัง ดูในเวบมีงานให้ศึกษาล้านแปด แต่ต้องเลือกให้ถูก การ search กูเกิ้ลแค่คำว่า ‘Street Photography’ เฉยๆ อาจจะพาเราไปสู่เป้าหมายที่ผิดเพี้ยนไป (ฝรั่งเองนี่ก็ใช่ว่าจะเข้าใจเรื่อง Street Photography ได้ดีเสมอไป) เรารวบรวมเอาไว้ให้ดูกันตามนี้

 

Street Photo Thailand

ไม่ต้องไปไหนไกล กลุ่มสตรีทคนไทยนี่ไม่เป็นรองใคร หลายๆงานก็อยู่ในระดับโลก เริ่มต้นจากกดดูงานของศิลปินแต่ละคนในเวบนี้ก่อน นอกจากนี้ ในเวบเองก็ยังมีบทความน่าสนใจเกี่ยวกับสตรีทมากมายด้วย

by © Akkara Naktamna

 

in-public

กลุ่มสตรีทฝั่งยุโรปที่โด่งดังมาก งานระดับเทพๆ ลองศึกษางานของช่างภาพเช่น Nick Turpin , Matt Stuart , Paul Russel , David Solomon , Jesse Marlow เป็นจุดเริ่มต้นที่ดี

 

by © Paul Russell

 

 

Observe Collective

กลุ่มสตรีทที่รวมตัวกันผ่านออนไลน์ จากช่างภาพสตรีททั่วโลก ซึ่งแต่ละคนกลายเป็นสตรีทไอดอลของสตรีทยุคใหม่ไปแล้ว  ลองศึกษางานอย่าง Michael May , Danielle Houghton , Jason Reed , Larry Hallegua

 

 

Flickr

ช่างภาพสตรีทระดับมาสเตอร์ในยุค ’80 ถึงปัจจุบันอย่าง Martin Parr ถึงกับกล่าวไว้ว่า “ยุคนี้ ถ้าคุณอยากจะเก่งขึ้นในการถ่ายภาพสตรีท คุณต้องเข้าไปฝึกใน Flickr

Flickr คือ Community การแชร์ภาพบนออนไลน์ที่ใหญ่มากแห่งหนึ่งของโลก แต่ที่มันโดดเด่นสำหรับชาวสตรีทเพราะว่า ในนั้นมีการตั้งรกรากของ Group ต่างๆที่ทำกิจกรรม รวมตัวกัน ประกวด แข่งขันมากมาย ของชาวสตรีททั่วโลก จนกลายเป็นแหล่งรวมภาพสตรีทเจ๋งๆ (จะเรียกมันว่า ยุค Modern ของภาพสตรีทก็ว่าได้) เอาไว้มากมาย

ซึ่งมันก็จะมีความยากของ Group ที่แตกต่างกันออกไป ต่อไปนี้คือ Group ที่แนะนำให้ติดตามเสพงานอย่างเป็นประจำ เสมือนยาเช้า-เย็น

 

StreetHunters.net  กรุ๊ปล่าสุดของชาวสตรีท ที่น่าสนใจ คัดกรองเอางานสตรีทใหม่ๆมาไว้ใน Pool และถ้ารูปไหนโดดเด่นมาก จะไปเป็น Hi-light ในเพจ Facebook ประจำสัปดาห์อีกด้วย

APF Magazine Street Photography Group เป็นกรุ๊ปที่มาจาก Artphotofeature Magazine มาคอยค้นหารูปสตรีทเด็ดๆ ใหม่ๆ เข้าไปอยู่ใน Pool นี้

SPNC (Street Photography Now) กรุ๊ปนี้ตั้งกันมา 5 ปีแล้ว โดยแต่ละเดือนจะมีโจทย์มาให้แข่งกันหนึ่งโจทย์ โดยจะมีจอมยุทธสตรีททั้งหลาย ระดับเด็ดๆมาทั้งตั้งโจทย์และคัดรูปเข้า Pool

Street & Repeat – 105 กรุ๊ปนี้จะมีโจทย์ให้แข่งกันทุกสองสัปดาห์ คนที่ตั้งโจทย์ก็จะเป็นยอดฝีมือทั้งหลายนี่แหล่ะ แล้วก็จะทำหน้าที่คัดรูปที่ถูกใจเข้า Pool ด้วยเหมือนกัน

Street Fight! กรุ๊ปของกลุ่ม Observe Collective ที่ “สนุกที่สุด” ใน Flickr เลยก็ว่าได้ เพราะเป็นการจับคู่ภาพเด็ดๆในแต่ละสัปดาห์มาให้โหวตกัน ใครชนะก็จะได้เข้าสู่ Pool นอกจากรูปจะเด็ดแล้ว ยังมีลุ้นกันตื่นเต้นๆด้วย

HCSP (Hardcore Street Photography) กรุ๊ปที่เรียกว่า “โหดที่สุด” ของชาวสตรีท ใครได้รูปเข้าไปใน Pool นี้ถือว่าสุดๆมาก แนะนำให้ดูความสุดของภาพสตรีทในยุคสมัยนี้จากที่นี่ได้

 

Eric Kim

คิม เป็นช่างภาพสตรีทยุคใหม่ชาวเกาหลีที่หมกตัวอยู่ที่ แคลิฟอร์เนีย อเมริกา เป็นหลัก บ้าคลั่งการถ่ายสตรีทมาก จนสร้างบล็อกที่พูดเรื่องข้อมูลการถ่ายสตรีทแบบ Open Source คือใครจะเอาไปแปล ไปแชร์ ไปสอนอะไรก็ได้ตามสบาย เสมือนมหาวิทยาลัยออนไลน์ของชาวสตรีทที่เรียกว่าใหญ่ที่สุดในโลกแล้ว คิมเลยมีบทบาทในวงการถ่ายภาพสตรีทของโลกในช่วง 2-3 ปีมานี่อย่างมาก ถ้าให้บัญญัติความ ‘เนิร์ด’ ของชาวสตรีท คิม คือคนที่เป็น Role Model ของสิ่งนี้

อ่านบล็อกของ Eric Kim ได้ที่นี่

 

by © Eric Kim

 

2.2 หนังสือ

ถ้าจะต้องเสียตังแล้วล่ะก็ หนังสือเกี่ยวกับสตรีทดีๆมีให้เลือกมากมาย เช่นเล่มนี้ The Street Photographer’s Manual ซึ่งเคยรีวิวกันเอาไว้ว่า นี่เป็นคู่มือวิชา Street Photography 101 ก็ว่าได้ ลองคลิกอ่านรีวิวดู เป็นหนังสือที่เขียนโดย David Gibson ช่างภาพสตรีทแห่ง in-public อันลือลั่น 

หนังสือภาพ หรือ Photo Book เป็นอีกหนึ่งส่วนสำคัญของชาวสตรีทที่ต้องยัดเข้าไปในหัวกัน Eric Kim เคยรณรงค์เอาไว้ว่า ชาวสตรีทเราควรซื้อหนังสือ มากกว่าจะไปซื้อพวกเครื่องมือซะอีก ( Buy Books, not Gear ) ความหมายก็คือ การเสพเอางานดีๆเข้าหัว ย่อมทำให้เราถ่ายภาพได้ดีขึ้น มากกว่าจะไปหมกมุ่นกับอุปกรณ์นะ ซึ่ง Eric Kim ได้ทำ List หนังสือที่ชาวสตรีทควรอ่านเอาไว้แล้ว คลิกดูได้

 

2.3 Youtube

การได้เห็นปรมาจารย์ทั้งหลาย อธิบายด้วยท่าทาง การถ่ายจริงต่างๆมากมาย เป็นสวรรค์ของคนบ้าสตรีท เราสามารถหมกตัวอยู่กับการดูคลิปได้เป็นวันๆ มีอะไรให้ศึกษานับไม่ถ้วน อย่างเช่น การเข้า Approach ตัว Subject ก็ควรจะดูว่าจริงๆเค้าเข้ากันยังไง เป็นต้น

อันนี้เป็นลิ้งวิดีโอที่เรารวบรวมเอาไว้ดูเอง ลองดู List นี้ได้เลย

 

 

ขั้นที่ 3 ใกล้เข้าไปอีก!

ปัญหาเริ่มต้นของคนที่เริ่มถ่ายสตรีท (หรือแม้แต่ถ่ายไปนานๆบางทีก็เป็น) คือการเข้าใกล้ subject มากกว่าที่ปกติชีวิตเคยทำ เรียกว่าต้องหน้าด้านขึ้น เราอาจจะไม่ได้ต้องการให้เอากล้องไปจ่อหน้าเสมอไป คือมันก็มีการวางเฟรมแล้วแต่ไอเดียเรา แต่รวมๆแล้วยังไงซะ.. เราก็ต้องเดินเข้าไปถ่ายคนแปลกหน้า ใกล้มากกว่าปกติที่เราเคยถ่ายรูปกันมาแน่นอน

ที่สำคัญ… พอพูดว่าใกล้ๆ คนมักจะหันมาหาเลนส์ Tele กันทันที ปัญหาการใช้ เลนส์ Tele คือ subject จะไม่สัมพันธ์กับบริบทต่างๆของภาพเลย การถ่ายสตรีทเราเน้นการเล่าเรื่อง ดังนั้น subject ต้องสอดคล้องกับหลายๆอย่าง (เช่น พื้นหลัง หรือ หลายๆ subject หลายๆ Layer มาประกอบกัน) ไม่ใช่การโฟกัสไปที่ subject นั้นๆอย่างเดียว อีกจุดที่สำคัญคือ เมื่อเราใช้เลนส์ Wide หรือ Normal เราจะเห็นได้ว่าภาพมีอารมณ์ร่วมระหว่าง subject กับเราเองอย่างประหลาด ซึ่งเป็น DNA สำคัญของภาพสตรีท

 

20390953334_0431d4743b_k
by © ISSARET CHALERMSOPONE

 

 

แล้วเราจะทำใจได้อย่างไร? เทคนิคการเข้าใกล้ subject มีมากมาย ซึ่งจะนำเสนอต่อไปในอนาคต อาจจะเป็นบทความ บทสัมภาษณ์จากช่างภาพต่างๆ ก็ลองติดตามดู แต่เรามีคำแนะนำเบื้องต้นเอาไว้ก่อน

  • พยายามอย่าล่อกแล่ก ควรเข้าไปด้วยความมั่นใจ ไอ้การกล้าๆกลัวๆเข้าไปเนี่ยแหล่ะ ที่ดูเป็นมนุษย์น่าสงสัย
  • อย่ามองไปที่ Subject ที่เราต้องการถ่ายตรงๆ  ทำเสมือนว่าเรากำลังถ่ายสิ่งอื่นอยู่ เมื่อตาเราอยู่ใน Viewfinder ค่อยเล็งเฟรมตามที่คิด เมื่อเงยหน้าออกจากกล้อง ให้มองผ่านไปที่อื่นเลย อย่างแน่วแน่
  • ถ้าจำเป็นต้องเผชิญหน้ากับ Subject เช่น เข้าไปถ่ายที่หน้า Subject ซึ่งคิดเป็นอื่นไปไม่ได้ เมื่อเข้าไปถ่ายอย่างรวดเร็วแล้ว ควรยิ้มให้ Subject ประกอบกับโค้งขอบคุณหรืออะไรก็ตามอย่างสุภาพ วิธีนี้ ช่วยได้ 90%
  • ลองดูช่างภาพที่เป็นแรงบันดาลใจช่างภาพสตรีทหลายๆคน (รวมถึงเราด้วย) ที่มี Tactic ในการเข้าหา Subject อย่างโดดเด่น มีด้วยกันสองสาย คือ สายแรก เป็นคนที่มี Tactic ยอดเยี่ยม และนุ่มนวลคือ Alex Webb อีกคนเป็นสายโหดอย่าง Bruce Gilden ลุงแกมีชื่อเสียงในด้านความโหดในการเข้าถ่าย subject แรกๆที่ดูอาจจะตกใจและนึกสบถในใจ  ทั้งสองคนนี้มีสไตล์ที่แตกต่างกัน แต่มีหัวใจของการถ่ายสตรีทไม่ต่างกัน ลองดูการทำงานของทั้งสองคนนี้ แล้วค่อยๆให้เกิดความซึมซับไปเรื่อยๆ

 

คลิบนี้ของ Alex Webb จะเห็นวิธีการเข้าหา Subject ที่นุ่มนวล และเนียนๆ

 

คลิบนี้ของ Bruce Gilden จะเห็นวิธีการเข้าหา Subject ที่ตรงข้ามกับด้านบน 

 

 

ขั้นที่ 4 เตรียมอาวุธ

เป็นเรื่องที่ถกเถียงเช่นกันสำหรับชาวสตรีท คุยกันที่หลักการก่อนนะ กล้องที่เหมาะสำหรับการถ่ายสตรีทคืออะไร? สำหรับเราคือ

  • กล้องที่ไม่ใหญ่เกินไป เพราะเป็นอุปสรรคในการเข้ามา subject บางครั้งดูคุกคาม subject ทำให้ลำบากในการได้ภาพที่ไม่อยากให้รู้ตัว
  • เลนส์เดียว ระยะเดียว ไอ้ประเภทพกไปหลายๆเลนส์ หลายๆช่วง อันนี้ไม่ใช่พฤติกรรมชาวสตรีท เพราะเราไม่ต้องการช่วงเยอะเลย เลนส์เดียวดีที่สุด เช่นเลือก 35mm. ไปตลอด ( ระยะที่เทียบกับ Full Frame นะ อย่าลืมๆ)
  • โฟกัสไว คำว่าโฟกัสไวของแต่ละคนต่างกัน อย่างเช่นใครที่สาย Zone Focus แบบดั้งเดิมโบราณกาล นี่ถือว่าเป็นวิธีดั้งเดิมของสตรีทที่ไวมากๆ เช่นที่ Matt Sturt ช่างภาพสตรีทจาก in-public ได้กล่าวไว้ (คลิกอ่านดูในบทความ “เคล็ดลับการโฟกัสอย่างรวดเร็ว” ได้) หรือถ้ากล้องสมัยนี้มันจะออโต้โฟกัส 9,999 จุดได้ไวจนเราพอใจแล้ว ก็ไม่แปลก ขอให้ไวพอสำหรับเรานั่นแหล่ะ

สรุปแล้ว กล้องที่เหมาะกับการถ่ายสตรีทสำหรับเรา แค่มันคล่องตัว ขนาดไม่ใหญ่ ระยะที่ใช่ นี่ถือว่าพอแล้วล่ะ ความถนัดของแต่ละคนถือเป็นจุดสำคัญที่สุด (บางคนอาจจะถนัดกล้องใหญ่ก็มีนะ) จุดนี้เราไม่ค่อยให้น้ำหนักมาก เพราะมองว่ากล้องเป็นแค่อุปกรณ์ ถ้าสามารถทำให้ตัวเองบรรลุจุดประสงค์ในการได้ภาพอย่างที่ต้องการ มันก็ไม่ใช่ปัญหา

 

01

 

ขั้นที่ 5  ฝึกๆๆๆๆ และ เดินๆๆๆๆ

ไม่มีอะไรดีไปกว่าการฝึกถ่ายเอง ถ่ายให้เยอะๆ มีกล้องติดตัวตลอดเวลา นั่นคือการฝึกของมนุษย์สตรีทขั้นแรก และที่สำคัญคือไม่ต้องกลัวว่า เฮ้ย..ทำไมเราถ่ายแล้วไม่ได้รูปเลย ระดับปรมาจารย์หลายๆคน กล่าวถึงเรื่องนี้ไว้ไม่ต่างกัน

Alex Webb มาสเตอร์ของเหล่าช่างภาพสตรีทจากยุค ’90 ถึงปัจจุบัน ได้กล่าวไว้ว่า การถ่ายภาพสตรีทต้องอาศัยโชคอย่างมาก เราไม่มีทางรู้เลยว่าเราจะออกไปเจออะไร ความตื่นเต้นของการถ่ายสตรีทก็คือเมื่อเหตุการณ์เจ๋งๆมันเกิดขึ้น เราต้องสามารถประคองให้เราไปกดชัตเตอร์อได้ถูกที่ถูกเวลา ซึ่ง… ส่วนใหญ่รูปที่ได้ มันจะเละเทะทั้งนั้น 99.99%

Robert Frank ผู้ที่ทำให้คำว่า Street Photography ชัดเจนเป็นหมวดหมู่การถ่ายภาพของโลก จากการถ่ายภาพคอลเลคชั่นที่ชื่อว่า “The Americans” แกถ่ายรูปใช้ฟิล์มไปทั้งหมด 767 ม้วน ก็ประมาณ 27,000 รูป สุดท้ายที่ปรากฏในงานนี้ แค่ 83 รูปเท่านั้น คิดดูว่าที่เหลือมันคืออะไร

ลุง Bruce Gilden ขาโหด ก็เพิ่งจะกล่าวไว้ในบทสัมภาษณ์ล่าสุดว่า “ศิลปินจะมีช่วงเวลาที่มีพลัง พอได้ทำงานดีๆออกมาเยอะๆ แล้วก็จะมีช่วงที่ไม่มีงานดีๆเอาเสียเลย มันเป็นปกติมาก”  (อ่านบทสัมภาษณ์ของลุง Bruce Gilden กับผลงานชิ้นล่าสุดได้)

เพราะฉะนั้น ไม่ใช่ว่าออกไปถ่ายรูปมันต้องได้รูป มันอาจจะไม่ได้อะไรเลย.. แต่เราเพลิดเพลินแล้วกับการถ่ายรูปต่างหาก

การเดินก็เช่นกัน.. การเดินเป็นหัวใจสำคัญอีกอย่างหนึ่งของชาวสตรีท ถ้าเราไม่เดิน โอกาสที่จะเจอเรื่องราวที่น่าสนใจก็น้อยลงไป การเดินต้องวางแผนให้ดีด้วย ว่าเราควรเดินไปในที่ที่คาดเดาได้ว่า น่าจะมีเหตุการณ์น่าสนใจเกิดขึ้น เช่น ที่ชุมชนต่างๆที่เราสนใจ เลือกวันเวลาที่เหมาะสม ทั้งแสง ฉากหลัง ทั้งการใช้ชีวิตของผู้คน ลุง Bruce Gilden เคยบอกไว้ว่า สมัยแกหนุ่มๆ แกเดินไปตามถนนของนิวยอร์ควันละ 10 ชม.!!  

 

ขั้นที่ 6 รับฟังความคิดเห็น

ขั้นนี้จะเรียกว่าก่อให้เกิดดราม่าได้ง่ายมากที่สุด ถ้าเราไม่เปิดใจรับฟัง ก็จะยากมากที่จะเข้าใจการถ่ายสตรีทในแบบที่ยอมรับกันในวงการถ่ายสตรีท อย่างที่บอกไปตอนต้น ถ้าไม่แคร์เรื่องที่อยากเรียนรู้การถ่ายสตรีทอย่างจริงจังแล้ว เราก็คงไม่ต้องฟังคอมเม้นจากใคร แต่ถ้าเราอยากเข้าใจแก่นของมันจริงๆ ก็ลองมาเปิดใจฟังกันดู

แหล่งที่พร้อมจะให้ความคิดเห็นของงานเรา หรือเป็นการพิสูจน์คุณภาพของงานเรานั้น มีมากมายเลย

 

เพจ Street Photo Thailand

ที่นี่เป็นจุดเริ่มต้นที่ดีมากๆสำหรับสตรีทชาวไทย โชคดีแล้วที่เมืองไทยเรามีแหล่งความรู้และบุคลากรที่มีประสิทธิภาพสูงมากในวงการสตรีทระดับโลก  กวาดรางวัลกันมามากมาย แถมพร้อมจะให้คำแนะนำที่ดีอีกต่างหาก

ง่ายๆ แค่เราถ่ายภาพสตรีทที่ผ่านการเรียนรู้ทั้ง 5 ขั้นที่ผ่านมาจนมั่นใจแล้ว ก็ลองเข้าไปในเพจ Facebook.com/StreetPhotoThailand  แล้วส่งภาพเข้าไปในนั้น จะมีแอดมิน Approve รูปเราให้ ถ้าไม่ผ่านการ Approve ออกมา แสดงว่าเรายังติดปัญหาบางข้อในการถ่ายสตรีทที่ดี

ตอนนี้ทางกลุ่ม Street Photo Thailand ได้เปิดกิจกรรมให้ขอคำแนะนำได้ด้วย โดยการโพสเข้าไปในเพจ แล้วใส่ (c) ลงไปด้วย ทางกลุ่มจะอธิบายให้ฟังหมดว่า รูปนี้ ดีไม่ดีอย่างไร ควรแก้ไขเรื่องอะไร ซึ่งเป็นประโยชน์มากๆ ซึ่งทาง Street Photo Thailand จะเปิดกิจกรรมนี้เดือนละครั้ง ติดตามได้ทางเพจของกลุ่ม

ลองอ่านตัวอย่างจากกิจกรรม  (c) =  critic ครั้งที่ 1

 

by © Visit Kulsiri

 

Flickr 

อีกเช่นเคย หลังจากที่เราให้ดูภาพดีๆในกลุ่มต่างๆแล้ว ก็ถึงคราวที่ลองส่งเข้าไปบ้าง แต่ Flickr คงไม่มีใครอธิบายเราว่ารูปเราดีไม่ดียังไง มีแค่ผ่านไม่ผ่าน หรือ เข้ารอบไม่เข้ารอบยังไง ซึ่งก็ถือว่าเป็นการฝึกอย่างหนึ่ง ลองกลับไปที่กรุ๊ปที่เราแนะนำให้เข้าไปดูทีแรกน่ะ แต่คราวนี้ เราลองส่งเข้าไปดู ถ้าจะไม่ได้เลย ก็อย่าเพิ่งท้อ ศึกษางานคนอื่นๆไปเรื่อยๆ การถ่ายสตรีทหนทางช่างยากลำบาก ทุกๆคนท้อแท้มาแล้วทั้งนั้น

 

ทั้ง 6 ขั้นตอนที่ว่ามา เป็นขั้นตอนง่ายๆที่จะเริ่มต้นเข้าสู่ความเนิร์ดแห่งการถ่ายสตรีท ใครสนใจจริงๆจังๆ อยากจะเนิร์ดก็ขอเชิญทำตามกันได้ และติดตามบล็อกของ สยามมนุษย์สตรีท กันต่อๆไป เราจะมาอัพเดทข้อมูลในวงการสตรีทมาให้อ่านกันอย่างต่อเนื่อง

สวัสดี…

ทีมงาน สยามมนุษย์สตรีท

ขอขอบคุณ ภาพประกอบจาก Street Photo Thailand

4 thoughts on “ก้าวแรกสู่สังเวียน Street Photography

  1. […] ถ้าสนใจการถ่ายสตรีทอย่างจริงจัง อยากให้เริ่มต้นอ่าน ก้าวแรกสู่สังเวียน Street Photography เป็นบทความที่เราแนะนำให้อ่านเป็นเบื้องต้นเพื่อปรับมุมมองซะก่อน แล้วค่อยก้าวไปสู่เนื้อหาที่ลึกขึ้นเรื่อยๆ […]

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s