7 สิ่งที่มักเข้าใจผิดเกี่ยวกับการถ่ายสตรีท(ที่ดี)

บทความโดย กบ สยาม.มนุษย์.สตรีท

ในบล็อกของ สยาม.มนุษย์.สตรีท มีเรื่องราวให้อ่านมากมายสำหรับคนที่สนใจการถ่ายสตรีทอย่างจริงจัง แต่เราก็เชื่อว่ายังมีหลายๆคนก็อาจจะจับต้นชนปลายไม่ถูก หาเจอบ้างไม่เจอบ้าง เช่น บทความ “ก้าวแรกสู่สังเวียน Street Photography”  ที่เหมาะกับคนเริ่มต้นจะเข้าใจภาพสตรีทอย่างจริงจัง เป็นต้น

วันนี้ ง่ายๆเลย สำหรับคนที่เพิ่งเปิดมาเจอบล็อก อยากจะมาย้ำให้ฟังกันเรื่องเบสิคๆ 7 สิ่งที่คนมักจะเข้าใจผิดเกี่ยวกับการถ่ายสตรีทที่ดีกันก่อน

 

  • ภาพสตรีทดีๆต้องเป็นภาพขาวดำเท่านั้นถึงจะได้อารมณ์

อาจจะเพราะเราเห็นรูปในตำนานสมัยโบราณกาลทั้งหลายเป็นรูปขาวดำ ซึ่งสมัยก่อนเราก็คิดเหมือนกันว่าภาพขาวดำนี่มันได้อารมณ์กว่าจริงๆนะ ต่อมาเราเจอคำพูดนี้ “Color is very much about atmosphere and emotion and the feel of a place.” โดย Alex Webb ช่างภาพสตรีทระดับ Magnum Photos  ในใจก็คิดว่า “โด่ลุงยังไงก็สู้ขาวดำไม่ได้หรอกกกก” (egoมาเต็ม)

จนเราไปเจอหนังสือของลุงที่ชื่อว่า “The Suffering Of Light” เปิดไปได้ 4-5 หน้าเท่านั้นแหละ เหมือนโดนสะกดจิตเดินไปจ่ายเงินทันที คือเป็นภาพสีที่สวยมากกกกก พลังมาเต็มแบบที่เราไม่เคยเห็นจากภาพขาวดำ ตั้งแต่นั้นมาความคิดเราเปลี่ยนไปโดยสิ้นเชิง แต่ก็ยังชอบดูงานและถ่ายภาพขาวดำอยู่นะ มันทำให้เห็นว่า จะสีจะขาวดำ ก็เป็นภาพสตรีทที่ดีได้ทั้งนั้น

 

NICARAGUA. Puerto Cabezas. 1992.
© Alex Webb/Magnum Photos

 

  • ถ่ายขอทาน คนไร้บ้าน

เป็นอะไรที่ฮอตฮิตมากสำหรับคนที่เพิ่งเริ่มถ่ายสตรีท แม้จะเคยมีบทความที่ให้ความรู้เกี่ยวกับเรื่องนี้แล้ว เพราะนี่คือทัศนคติแรกของชาวสตรีทที่ต้องปรับก่อนเลย ซึ่งถ้าจะถามว่าการถ่ายขอทานนั้นเป็นภาพสตรีทหรือเปล่า? คำตอบคือมันก็ใช่ภาพสตรีท แต่..จะเป็นภาพสตรีทที่ดีมั้ย นั้นเป็นอีกเรื่องนึง คือเรามองว่า การเดินถ่ายภาพคนที่ด้อยกว่าเรามันไม่ใช่สิ่งที่น่าดูสักเท่าไร  ที่สำคัญ หัวใจของการถ่ายสตรีทคือ “ความคิดสร้างสรรค์” ต่างหาก ดั้งนั้น การถ่ายแค่ขอทาน คนพิการแบบโต้งๆมันคือ “ง่ายเกินไป” ในการจับความน่าสงสาร รันทด ตามท้องถนน มาเป็นผลงานของเรา รวมไปถึงความซ้ำซากจำเจ (พอๆกับรูปฟิวคุณยายถือตะเกียงในป่าใหญ่)  ต่อไปนี้เวลาเราออกไปสตรีทที่ไหนแล้วเจอขอทาน จับกล้องแน่นๆใจแข็งๆแล้วเดินผ่านกันเถอะ เรารู้ว่าชาวเนิร์ดมีพลังในการสร้างสรรค์งานมากกว่านั้น

 

  • เขียนคำอธิบายยาวๆประกอบรูป

เรื่องนี้ปล่อยให้เป็นหน้าที่ของภาพข่าวหรือภาพสารคดีดีกว่า บ่อยครั้งที่เราเห็นภาพสตรีทที่ตามมากับ การเขียนคำอธิบายยาวๆ ถึงเรื่องราวที่เราตั้งใจให้มันเป็น เช่น ภาพคุณยายนั่งรอรถเมล์ ก็จะมีคำอธิบายถึงความเหน็ดเหนื่อยที่ลูกหลานทอดทิ้ง ไม่มีเงินกินข้าว บลาๆๆ  / ตัดภาพกลับมาความเป็นจริงคือ คุณยายมีคนขับรถ benz มารับ จบ.  คือภาพสตรีทที่ดีมันควรจะเล่าเรื่องด้วยตัวเองได้อยู่แล้ว(ในกรณีภาพเดี่ยวนะ) หรือการให้ผู้ที่ดูรูปได้ไปจิ้นต่อเอาเอง โดยไม่ต้องเอาคำอธิบายมาปิดกั้น บางคนซีเรียสถึงขนาดไม่ตั้งชื่อรูปเลยก็มีนะ ทั้งนี้ทั้งนั่นเราพูดถึงงานแบบภาพเดียวนะ ถ้ามาเป็น ภาพชุดหรือ project จะมีคำอธิบายถึงแนวคิดมาก็ไม่แปลก

 

  • ซีนสวยๆ กดชัตเตอร์สักทีก็อยู่แล้ว

    ใช่แล้ววินาทีที่ดีที่สุดของซีนนั้นๆอาจจะมีแค่แว่บเดียว (Desisive Moment) แต่เราก็ไม่จำเป็นต้อรอให้เกิดขึ้นก่อนแล้วกดมาแค่ครั้งเดียวนิ (แบบนั้นไม่น่าจะทันด้วยซ้ำ)  หากเราเห็นแล้วว่าซีนนี้น่าสนใจเราก็แค่คิดก่อนถ่ายซักหน่อย ยืนรอวางเฟรม ปรับค่าตั้งกล้องให้เหมาะสมแล้วก็กดไปเรื่อยๆเปลี่ยนมุม ลองดูทั้งแนวตั้งแนวนอน คิดไปถ่ายไป ลองดูจนกว่าเราจะได้ภาพที่คิดว่าชอบแล้วก็ค่อยกลับไปเลือกรูปที่บ้าน หรือถ้าได้แล้วคิดว่ายังดีได้มากกว่านี้ เราก็ค่อยกลับมาซ้ำต่อในวันถัดไปก็ได้ รูปเด็ดๆระดับโลกมีน้อยมากที่ลุงๆเค้าจะกดมาทีเดียว ลอง google ว่า “magnum contact sheets” ดูก็ได้นะ

IMG_0258
Contact Sheets ของปู่ Elliot Erwitt ก่อนจะได้เป็นภาพสตรีทน้องหมาในตำนาน

 

USA.  New York.  2000.
© Elliott Erwitt/Magnum Photos

 

  • ภาพสตรีทต้องถ่ายบนท้องถนนเท่านั้น

ที่ไหนก็ตามที่เป็นที่สาธารณะเช่น ห้างสรรพสินค้า ทะเล ภูเขา  หรือจะดาวอังคาร จะที่ไหนก็ตามเราก็สามารถสตรีทได้หมด โอเคส่วนนึงก็ขึ้นอยู่กับวิจารณญาณของผู้ถ่ายด้วยนะ เช่นเอาจริงๆตามห้างก็จะมีป้ายห้ามถ่ายรูปบอกไว้ แต่อย่างที่เรารู้คนก็ถ่ายกันทั่วไปอยู่แล้ว ตราบใดที่เราไม่ฮาร์ดคอร์ไปเดินตบแฟลชในห้าง หรือทำท่าซุ่มๆใต้บันไดเลื่อน ก็คงไม่โดนยามรวบตัว

18293772128_9cb7ddd0a5_b
ภาพนี้ ถ่ายในห้างง่ายๆเลย ไม่ต้องไปที่ไหนไกล / ภาพโดย Sun สยาม.มนุษย์.สตรีท

 

 

  • ภาพสตรีทต้องมีคนอยู่ในภาพ

อันนี้แม้แต่ในระดับสากลก็ถกเถียงกันมาเยอะเหมือนกัน แต่เมื่อเวลาผ่านไปทุกคนก็ยอมรับ บางภาพไม่มีแม้แต่สิ่งมีชีวิตอยู่เลย อาจจะเป็นเส้นสาย กราฟฟิค ก้อนเมฆที่เป็นรูปหน้าคน หรืออีกเยอะแยะมากมายตามแค่จิตนาการ นั่นล้วนแต่เป็นงานสตรีทที่ดีทั้งนั้นแหละ ขอแค่อยู่ในความหมายที่ว่า ภาพถ่ายในที่สาธารณะที่ใช้ความคิดสร้างสรรค์

© Matt Stuart/iN-PUBLIC

 

 

  • ถ่ายโดยใช้เลนส์เทเล ซูมจากไกลๆไม่ให้คนรู้ตัว

โดยส่วนใหญ่คนที่ไม่ได้เรียนรู้งานสตรีทอย่างจริงจังมาก่อน มันจะมีความเข้าใจแบบนี้มาก่อนแทบทั้งนั้น เลนส์เทเลถ่ายภาพที่มีซับเจคเดี่ยวซูมมาจากไกลๆ โบเก้งามๆนั้น เหมาะกับการถ่าย portrait  มากกว่า เพราะโดยปกติระยะที่ช่างภาพสตรีทใช้จะเป็น 28mm. 35mm. หรืออย่างเต็มที่ก็ 50mm. เพราะงานสตรีทเป็นการจับองค์ประกอบหลายๆอย่างไว้ในเฟรมเดียวกัน เลนส์ที่มีความกว้างจะเก็บเรื่องราวได้เยอะกว่า เล่าเรื่องได้ดีกว่า ยิ่งคนที่สามารถเอาองค์ประกอบเยอะๆมาวางในเฟรมเดียวกันได้อย่างลงตัวสวยงามและเล่าเรื่องได้ดีเท่าไหร่ ยิ่งเป็นภาพสตรีทที่ดีมากเท่านั้น ซึ่งส่วนตัวเราถนัดระยะ 35mm มากที่สุด

 

ทั้ง 7 ข้อนี้ เป็นการย้ำง่ายๆ ไม่ให้ลืมกัน ค่อยๆลด ละ เลิก เรียนรู้ไปด้วยกันทีละข้อสองข้อละกันนะ หลายคนอาจจะบ่นว่าทำไมต้องมีกฎเกณฑ์อะไรเยอะแยะแบบนี้ สตรีทมันก็แค่ถือกล้องเดินไปตามถนนถ่ายอะไรมาก็ได้ไม่ใช่หรือ? คือมันก็ได้แหละ ถ้าเราไม่ได้ต้องการจะพัฒนางานของเราให้ดีขึ้นๆอย่างชาวเนิร์ดสตรีททั่วโลกพยายามกัน มันก็เหมือนกับเราเล่น red alert โหมดง่ายสุด วนไปวนมา ชนะแล้วชนะอีก ไม่ตื่นเต้นเอาซะเลยเนอะ

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s