“ดราม่าสตรีท” วิจารณ์ภาพสตรีทจากแฟนเพจ ครั้งที่ 5

มาถึงครั้งที่ 5 กันแล้ว สำหรับการวิจารณ์ภาพสตรีทโดยคัดเลือกจากภาพที่ส่งเข้ามาในเพจ โดยขอให้พวกเราช่วยวิจารณ์งานให้ พวกเราขอบคุณทุกๆคนที่ให้ความสนใจคอลัมน์นี้นะ ถือได้ว่าคนที่ส่งเข้ามามีความตั้งใจในการพัฒนางานสตรีทของตัวเองเอามากๆ และเปิดใจสำหรับคำวิจารณ์ ซึ่งดีมากๆสำหรับในสังคมเมืองไทยที่ไม่ค่อยมีให้เห็นเท่าไหร่

สำหรับการวิจารณ์ของพวกเรานั้น ขอย้ำอีกครั้งว่าเป็นเพียงแนวทางในการพัฒนาส่วนหนึ่งเท่านั้น ไม่ใช่สิ่งที่ถูกหรือผิด สุดท้ายแล้วอยู่ที่ตัวช่างภาพเองที่ต้องรู้จักตัวตนของตัวเองและรู้ว่าสิ่งไหนดีไม่ดีกับตัวเองมากกว่าพวกเรา ศึกษางานให้กว้างๆและมากๆนะครับ จะช่วยให้เห็นมุมมองที่มากขึ้นไปได้อีกเยอะๆเลย

“ดราม่าสตรีท” ครั้งที่ 5 เลือกภาพในสัปดาห์นี้ขึ้นมา 6 ภาพด้วยกัน โดยมี Commentator ของ สยาม.มนุษย์.สตรีท ทั้ง 3 คน ประกอบด้วย

สำหรับใครที่สนใจอยากให้พวกเราช่วยวิจารณ์งานอีก ก็ง่ายๆเลย เพียงไปโพสภาพงานสตรีทของตัวเองในเพจ สยามมนุษย์สตรีท Siam Street Nerds พร้อมกับใส่ ‪#‎สยามมนุษย์สตรีท‬ และบอกว่าขอคำวิจารณ์ แล้วพวกเราจะคัดเลือกงานขึ้นมาแบบนี้ในทุกสัปดาห์

** ย้อนอ่าน “ดราม่าสตรีท” ครั้งที่ 1

** ย้อนอ่าน “ดราม่าสตรีท” ครั้งที่ 2

** ย้อนอ่าน “ดราม่าสตรีท” ครั้งที่ 3

** ย้อนอ่าน “ดราม่าสตรีท” ครั้งที่ 4

“ดราม่าสตรีท” ครั้งที่ 5

 

ภาพที่ 1 Arto Phanlop

13640761_10153547400057691_1802887175170678089_o

 

วิจารณ์ โดย Sun สยาม.มนุษย์.สตรีท

ขอยกภาพนี้มาเป็นเคสปัญหาสามัญของการเริ่มต้นถ่ายสตรีทสักหน่อย ถ้าถามว่า ภาพนี้เป็นภาพสตรีทหรือเปล่า? ก็ต้องบอกว่าใช่สิ.. ถ่ายในที่สาธารณะ ไม่ได้จัดฉาก แต่ประเด็นที่ สยาม.มนุษย์.สตรีท เราจะคุยกันเพื่อการพัฒนางานคือ ภาพสตรีทที่น่าสนใจคืออะไร?

ภาพสตรีทที่น่าสนใจไม่ใช่แค่เพียงถ่ายในที่สาธารณะและไม่ได้จัดฉากเท่านั้น แต่ต้องมีความคิดสร้างสรรค์ด้วย แล้วความคิดสร้างสรรค์คืออะไรล่ะ? เราขอแบ่งความคิดสร้างสรรค์แบบกว้างๆเป็น

  • เชิงเนื้อหา เช่น เล่าให้แปลกไปจากที่มันเป็นประโยคบอกเล่าเฉยๆ ถ้าภาพนี้เป็นคำพูด ก็คือ พ่อค้าขายไข่ปิ้ง จบ… มันก็ไม่ได้จะน่าสนใจอะไร ถ้าเราอยากให้มันน่าสนใจขึ้นต้องทำยังไง? นั่นคือตัวอย่างโจทย์ที่พัฒนางาน เช่น หา Elements อื่นเข้ามาประกอบภาพเพื่อเล่าเรื่องให้ได้มากขึ้น ซับซ้อนมากขึ้น โดยปกติที่ชาวสตรีทมักจะใช้ก็เช่น การบิดเนื้อหาให้ต่างไปจากความเป็นจริงด้วยการจัดองค์ประกอบใหม่ หรือใส่ Elements อื่นๆเข้ามาช่วยเล่าเรื่อง เป็นต้น
  • เชิงองค์ประกอบศิลป์ เช่น แสงที่สวยมาช่วยทำให้ Subject หลักเราน่าสนใจขึ้น , สี มีคู่สีที่มาประกอบให้สวยขึ้น หรือประเภทเรียงสีเดียวกันทั้งหมด (ยกตัวอย่างนะ) , คอมโพสิชั่นที่สวยงาม ฯลฯ

ถ้าสนใจการถ่ายสตรีทอย่างจริงจัง อยากให้เริ่มต้นอ่าน ก้าวแรกสู่สังเวียน Street Photography เป็นบทความที่เราแนะนำให้อ่านเป็นเบื้องต้นเพื่อปรับมุมมองซะก่อน แล้วค่อยก้าวไปสู่เนื้อหาที่ลึกขึ้นเรื่อยๆ

 

ภาพที่ 2 Theerapong Kaweepitchapatchara 

13640750_1261753770508967_345092032403059914_o

 

(1) วิจารณ์ โดย Sun สยาม.มนุษย์.สตรีท

สถานการณ์นี้แม้ว่าจะมีวัตถุดิบเพียงพอให้ถ่ายสตรีทได้ แต่ภาพที่ออกมายังไม่สามารถดึงเรื่องราวของ Subject ออกมาได้เท่าที่ควร เราขอแบ่งปัญหาออกเป็นสองข้อคือ

อย่างที่ 1 คือ Figure to ground มุมนี้ไม่เหมาะเลยที่จะถ่ายเท่าไหร่นัก เพราะ Subject ที่จะเล่าจมไปกับพื้นหลัง แนะนำง่ายๆเบื้องต้นคือ สมมตินะ…ลองคิดดูว่าถ้าเราเปลี่ยนไปใช้มุมกด อาจจะเป็นกล้องที่มีจอพับนะ แล้วยกขึ้นกด Subject ให้พื้นหลังกลายเป็นพื้นเทาๆนั่น จะเห็นเลยว่า Subject ทั้งหมดจะเด่นขึ้นมาทันที (อันนี้เป็นตัวอย่างนะ ไม่ได้แปลว่ามุมนี้จะดีที่สุด)

อย่างที่ 2 คือ ลองเข้าใกล้กว่านี้ เราเดาเองนะว่าคุณพยายามจะเก็บภาพผู้หญิงสามคน + กับผู้ชายที่ปลายด้านซ้ายนั่น ถ้าเป็นแบบนั้น.. คุณอยู่ไกลเกินไปมาก! แนะนำมุมง่ายๆอย่างแรก คุณต้องเดินไปประกบที่ผู้หญิงด้านขวาสุดของภาพ ห่างประมาณ 60-70cm. แล้ววางเฟรมให้ Subject อยู่ในเฟรม อาจจะใช้มุมกดเพื่อให้ Figure to ground อย่างที่บอกไป ภาพนี้ถึงจะดูเนื้อหาชัดเจนขึ้น (แต่อย่างที่บอกว่า การแนะนำไม่ใช่ชี้นำให้ทำตามนี้แล้วจะถูกนะ แต่อธิบายเพื่อให้เข้าใจหลักการ)

เพิ่มเติมนิดนึงคือ ต้องรู้จักที่จะรอ รอ และรอ ให้ได้จังหวะที่ดีที่สุด เพื่อให้ได้อาการท่าทางของ Subject หลายๆแบบ ระหว่างนั้นคือถ่ายไปเรื่อยๆ หลายๆมุม อย่าเพิ่งหยุดที่ภาพเดียว

 

(2) วิจารณ์ โดย กบ สยาม.มนุษย์.สตรีท

จริงๆซีนนี้ที่ช่างภาพเลือกมา เราว่าเป็นซีนที่น่าสนใจเลยทีเดียว ผู้หญิง 3 คนแต่งตัวคล้ายๆกัน เสื้อลายทางเหมือนกัน ยืนเซลฟี่เรียงกัน แถมตรงเงายังดูมีความเป็นกราฟฟิกอีก แต่ก็อย่างที่พี่ซันบอกภาพมันยังไม่เด้งออกมาขนาดนั้นเพราะดูจมไปกับพื้นหลัง

เวลาเราเจอซีนแบบนี้เราจะถ่ายพร้อมกับขยับตัวหามุมไปเรื่อยๆ การใช้เลนส์ฟิกจะทำให้เราติดนิสัยนี้ ทำให้ขาเราไม่ตาย ไม่ยืนอยู่กับที่แล้วซูมไปมา พอเราขยับตัวมุมของภาพก็จะเปลี่ยน เราก็จะหาไปเรื่อยๆ จนได้จุดที่พอใจที่สุด ดูสะอาดตา และทำให้ตัวแบบเด้งออกมา โดยไม่มีอะไรมากวน ต่อมาเราจะมองหาองค์ประกอบอื่นในภาพเข้ามามีส่วนร่วมด้วยเช่น ภาพนนี้เราสังเกตุเห็นเส้นที่พื้น ต้นไม่ที่เป็นเส้น เหมือนกันกับ เงาที่พื้นจากไม้เซลฟี่ การใจเย็นและมองไปรอบๆตัวก่อนถ่าย อาจจะทำให้เราพลิกแพลงมุมมองไปได้เรื่อยๆก็ได้ครับ

 

ภาพที่ 3 Sirawit Kuwawattananont 

13585042_10206948871979625_6684801478464650403_o

 

(1) วิจารณ์ โดย กบ สยาม.มนุษย์.สตรีท

จริงๆภาพนี้ที่เลือกมาเราว่าเป็นซีนที่สวยอยู่แล้ว เราชอบเส้นสายในภาพ และการจัดองค์ประกอบของตัวแบบ แต่เราว่าสามารถมีอะไรมาเสริมภาพนี้ให้ว้าวขึ้นไปอีกได้ เช่น

เราเข้าใจว่าภาพนี้ถ่ายในที่ร่มแสงอาจจะไม่ค่อยมี อาจจะลองยิงแฟลชเข้าไปเพื่อขับสีสันของร่มออกมา และบางทีอาจจะได้ภาพที่แปลกตาขึ้น หรือถ้าไม่ยังงั้นก็ลองมาเวลาอื่นที่แสงอาจจะส่องเข้ามาอีกทาง หรืออีกวิธีคือมาตอนฝนตกให้น้ำเกาะตรงกระจกไปเลยก็อาจจะพีคอยู่

figer to ground ของตัวแบบยังไม่ค่อยชัดเจนเท่าไร สังเกตุว่าในส่วนใบหน้าของตัวแบบยังไม่คมพอถ้าได้เป็นส่วนเว้าส่วนโค้งรูปใบหน้าเต็มๆก็จะเพิ่มรายละเอียดให้รูปได้ อยากให้ลองรอนานกว่านี้เผื่อจะได้จังหวะที่คนกางมือกางแขน ทำเป็นหยิบร่ม

สุดท้ายลองเพื่มตัวแบบที่ฉากหน้า และฉากหลังดู จะทำให้ภาพดูมีมิติและ เลเยอร์ที่สวยงามได้ครับ

 

(2) วิจารณ์ โดย ปูเป้ สยาม.มนุษย์.สตรีท

โอ้โห ภาพนี้ เห็นต่างจากพี่กบมากๆ ฮ่าๆๆๆ

ด้วยความที่เราเป็นสายไม่ชอบแฟลช เราว่าภาพนี้ทำเป็น Silhouette มันลงตัวอยู่แล้ว ทำให้เราได้อารมณ์ความเหงาโดดออกมาเลย ถ้ายิงแฟลชอารมณ์นี้จะหายไป สรุปคือเราไม่สนับสนุนให้ใช้แฟลช55555 (เห็นมั้ยว่าภาพเดียวกันแต่รสนิยมต่างกัน มันไม่มีอะไรผิดไม่มีอะไรถูกเนอะ เหมือนเรามานั่งคุยกันนะคะ)

ตอนแรกเราเข้าใจว่าผู้หญิงในภาพถือร่ม เพราะมียกขึ้นมาด้วย แต่อ้าวไม่ใช่ ช่างภาพเลือกซ้อนคนคุยโทรศัพท์กับฉากหลัง เข้าใจเล่นดีค่ะ เป็นภาพที่สวยดี แต่อาจจะขาดความโดดเด่นอย่างอื่นที่จะเสริมให้รูปน่าสนใจมากขึ้น อย่างที่พี่กบเสนอว่ามีหยดน้ำเกาะตรงกระจกก็น่าสนใจดีค่ะ

 

ภาพที่ 4 Padungsak Somha 

13680044_10205399353658158_3398210254797526300_o

 

(1) วิจารณ์ โดย กบ สยาม.มนุษย์.สตรีท

เราชอบภาพนี้ตรงที่ช่างภาพเข้าใจเล่นกับคู่สี สีแดงขาว ของ รถ ฟุตบาท และเสื้อของพี่คนนั้น และสีเขียวของป้ายโฆษณากับต้นไม้ แต่เราว่ามันยังไม่พอที่จะทำให้ภาพนี้เด้งออกมากเท่าที่ควร

เพราะความรกในภาพนี้(ปัญหาปกติของการถ่ายสตรีทในไทย) เราไม่แน่ใจว่าช่างภาพจะเน้นเรื่องสีอย่างที่เราชอบรึปล่าว ถ้าใช่เราอยากให้เน้นไปเลย อาจจะบิดมุมเพิ่ม หรือในวันที่แสงดีๆ อาจจะถ่ายมาแบบ low key เพื่อใช้แสงขับสีที่เราต้องการออกมา และใช้ส่วนเงามืดปกปิดส่วนที่เราไม่ต้องการออกไป วิธีนี้จะช่วยให้ภาพเราดูน่าสนใจขึ้นได้ครับ

 

(2) วิจารณ์ โดย ปูเป้ สยาม.มนุษย์.สตรีท

อย่างแรกที่เห็นคือพี่เสื้อแดงที่นอนอยู่ แปลกมาก! ถ้าเป็นเราก็คงถ่ายเหมือนกัน ชอบที่มีสีแดงสามจุดในภาพ ชอบที่ช่างภาพเลือกตัดเฟรมไม่เอาขาของพี่เสื้อแดง คือเน้นให้สีแดงเด่นไปเลย

แต่เราว่าภาพนี้ป้ายทางด้านซ้ายเด่นเกินไปมากๆ คือมันดูดความสนใจเราเป็นอย่างที่สองรองจากพี่เสื้อแดง ซึ่งถ้าป้ายมีความสัมพันธ์กับซับเจคหลักด้วย มันจะดีกว่านี้เลย เรารู้สึกว่าในเมื่อป้ายไม่มีความสำคัญอะไรเท่าไหร่ในภาพ สู้เน้นเรื่องสีแดงเอาให้มันเด่นๆไปเลยดีกว่า อย่างที่พี่กบว่าไว้ ลองบิดมุมดู จะช่วยให้ภาพน่าสนใจขึ้นค่า

 

ภาพที่ 5 ‎Kasipat Sugarasut 

13718538_1161140993929662_7977220935457088450_n

 

(1) วิจารณ์ โดย ปูเป้ สยาม.มนุษย์.สตรีท

สำหรับภาพนี้ เข้าใจว่าช่างภาพต้องการจะเล่นการต่อกันของผมของซับเจคสองคน เหมือนกับว่าสองคนนี้มีผมร่วมกัน สนุกดีค่ะ เราชอบภาพที่มีลูกเล่น เพราะมันต้องคิดก่อนถ่ายว่าจะสร้างสรรค์ภาพออกมาแบบไหน

แต่ปัญหาของภาพนี้ คือมันยังไม่ชัดเจนขนาดนั้น ถ้าชัดเจนจริงๆ คนดูภาพต้องอ่านขาดตั้งแต่แรกเลยว่าช่างภาพต้องการจะสร้างสรรค์อะไร อาจจะด้วยความที่ตัวซับเจคเองทั้งสองคนยังไม่แข็งแรงขนาดนั้น ทำให้ภาพนี้เรายังมีความไม่แน่ใจว่าสิ่งที่เราคิดว่า ช่างภาพอยากต่อผมของซับเจคทั้งสองคนนั้น ถูกต้องตามความตั้งใจของช่างภาพรึเปล่า (ถ้าได้อ่านรบกวนแก้ข้อสงสัยหน่อยค่า ^^)

อีกอย่างที่เรารู้สึกคือ คุณพี่ทางด้านขวา เป็นซับเจคที่เด่นมาก แต่ไม่มีผลอะไรกับภาพเท่าไหร่ นอกจากช่วยสมดุลภาพให้ทางด้านขวาไม่ว่างโล่งจนเกินไป เราเดาเอาเองว่าซับเจคทางด้านซ้ายนั่งอยู่เฉยๆ (จากการที่ถ่ายในห้าง แสงน้อย ไม่น่าจับความเร็วได้มากนัก คงไม่ได้เป็นการที่คนด้านซ้ายเดินแล้วจับจังหวะ) อาจจะรอซับเจคอื่นๆที่มีลักษณะท่าทางที่น่าสนใจกว่านี้ เพื่อเติมเต็มให้ภาพนี้ดูน่าสนใจมากขึ้นนะคะ

ตัวอย่างภาพการต่อที่คนดูอ่านขาด เราเข้าใจได้ในทันทีว่าช่างภาพต้องการสร้างสรรค์อะไร งานของ Yassine Alaoui Ismaili

06739a_bacb99f901fa4f4ba8ed797f3e648382
© Yassine Alaoui Ismaili

 

(2) วิจารณ์ โดย Sun สยาม.มนุษย์.สตรีท

เจตนาของผู้ถ่ายดีแล้วครับ คือเริ่มมีการสังเกตอะไรมากขึ้น และมีความพยายาม แต่ปัญหาของภาพคือมันยังไม่ลงตัว Content ที่อยากนำเสนอยังไม่ชัดนัก และอีกประเด็นสำคัญคือ คอมโพสิชั่น ยังไม่สวยงามพอ , Subject ไม่น่าสนใจพอ

ช่างภาพสตรีทส่วนใหญ่จะมีปัญหาคือความเสียดายในภาพที่ตัวเองตั้งใจถ่ายมา คือตัวเราเองรู้ว่าเราจะทำอะไร แต่ 99% มันมักไม่ได้อย่างที่เราหวังเท่าไหร่นัก ดังนั้นบทเรียนของช่างภาพสตรีทขั้นที่สองคือ “ทิ้งมันไป”

Martin Parr ช่างภาพ Magnum Photos ชื่อดัง ปัจจุบันเป็นประธานของเอเจนซี่ Magnum ได้เคยพูดไว้ประมาณว่า เราต่างถ่าย “ขยะ” กันนับไม่ถ้วน ภาพแทบทั้งหมดของพวกเราคือภาพขยะที่ใช้ไม่ได้เลย แต่นั่นแหล่ะ..จงถ่ายขยะให้ได้มากที่สุดเพื่อให้เราได้งานที่ดีซึ่งอาจจะมีเพียง 1% หรือน้อยกว่านั้นด้วยซ้ำ

เพราะฉะนั้น ดีแล้วครับที่เราฝึกฝนเยอะๆ แต่ให้เราได้เรียนรู้ความผิดพลาดของเรา ทิ้งภาพนั้นไป แล้วพยายามให้ดีขึ้นอีกในภาพต่อๆไปครับ

 

ภาพที่ 6 ‎Athipon Vijittrissadee 

13679887_307101186293073_4600803674705436440_o

 

(1) วิจารณ์ โดย ปูเป้ สยาม.มนุษย์.สตรีท

สำหรับรูปนี้ สิ่งที่เป็นจุดเด่นที่สุดคือดวงตาที่จ้องมองมาที่คนดู คิดว่าช่างภาพเห็นความน่าสนใจระหว่างที่อยู่ในรถก็เลยถ่ายมา เราคิดว่าน่าสนใจทีเดียวค่ะ เพราะการเห็นสายตาของคนนั้นสร้างอารมณ์บางอย่างให้กับภาพเสมอ

อย่างที่เขียนไว้ในครั้งก่อน เรารู้สึกว่าภาพที่ไม่มีคน ตัวซับเจคต้องดีมากๆ ภาพถึงจะมีพลังขึ้นมา ในภาพนี้จะว่ามีคนก็ไม่เชิง จะไม่มีคนก็ไม่ใช่ เพราะมันเป็นป้ายที่เป็นคน การเล่นป้ายทำให้มีพลังได้ค่ะ จะเล่นป้ายแบบรอคนทำท่าทางให้เข้ากับป้าย หรือจะใช้ลูกเล่นเพิ่มความคิดสร้างสรรค์ให้กับป้าย ได้ทั้งนั้นค่ะ

ในส่วนของรูปนี้ ดวงตาน่าสนใจมากเลย แต่ว่ามันยังไม่ดึงดูดเท่าไหร่ อาจจะเป็นเพราะว่าเราเห็นดวงตาไม่ครบทั้งหมด ส่วนหนึ่งของรถมาปิดเอาไว้นิดนึง การวางองค์ประกอบยังไม่ลงตัวเท่าไหร่นัก

จะเห็นว่าติดกระจกข้างด้วย อันที่จริงถ้าสมมติว่าเห็นคนในกระจกข้าง หรือมีดวงตาในกระจกข้างด้วย จะเพิ่มระดับความดีงามของรูปมากขึ้นได้เลย แล้วเราก็รู้สึกว่าป้ายในรถ และตัวอักษรทางขวา ไม่ได้มีผลอะไรกับภาพ สามารถวางเฟรมใหม่ให้ดวงตาน่าสนใจแบบเปรี้ยงๆได้เลยค่ะ

ยกตัวอย่างจากภาพนี้ ที่มุมเดียวกันเด๊ะๆ แบบเดียวกันเด๊ะๆ แต่ว่าเน้นให้ดวงตาเด่นมากๆ ภาพจะดูน่าสนใจมากกว่าค่ะ

Danielle Houghton
© Danielle Houghton / Observe Collective

 

(2) วิจารณ์ โดย Sun สยาม.มนุษย์.สตรีท

ภาพนี้ถือเป็นการเริ่มต้นที่ดีครับ เป็นการจับภาพที่น่าสนใจดี แต่บังเอิญดันมีคนถ่ายซีนแบบนี้มาแล้วแบบเป๊ะๆเลย และเป็นภาพที่ดังในงานสตรีท งานของ Danielle Houghton จากกลุ่ม Observe Collective ที่ปูเป้ยกตัวอย่างให้ดู

ส่วนตัวอยากแนะนำว่า ถ้าสนใจมุมมองนี้ ก็อาจจะมองไปถึงการทำซีรีย์ไปเลยก็ได้ครับ ( ภาพนี้ของ Danielle เองก็เป็นภาพที่เค้าทำซีรีย์เช่นกัน ) เพราะภาพๆเดียวอาจจะไม่แข็งแรงพอ หาไอเดียสำคัญของซีรีย์ หา Key Word สำคัญในการเชื่อมโยงในแต่ละภาพ สมมติว่าไอเดียนี้เกิดจากการถ่ายภาพจากในรถ ซีรีย์ประมาณนี้มีศิลปินที่ทำอยู่หลายคนครับ คนนึงที่เป็นระดับตำนานเลยคือ Lee Friedlander ลองหาซีรีย์ของเค้าที่ชื่อว่า America By Car ครับ เป็นซีรีย์ที่เค้าถ่ายจากในรถระหว่างเดินทาง Road Trip ที่อเมริกา จุดเด่นคือเขาวางเฟรมแบบเอาโครงสร้างตัวรถกับสิ่งต่างๆภายนอกรถ กลืนกันเป็นองค์ประกอบภาพที่ลงตัวครับ

 

friedlander_web_1140
© Lee Friedlander

 

 

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s