ว่าด้วยเรื่อง Posture/Gesture/Expression วิธีทำให้ภาพเล่าเรื่องผ่านภาษากาย

บทความ โดย อาทิตย์ เลิศรักษ์มงคล (SUN)

 

การถ่ายภาพสตรีทนั้น ส่วนใหญ่แล้วมักจะมีคนอยู่ในภาพ อาจจะไม่ใช่ทั้งหมดที่ภาพสตรีทจะต้องมีคนอยู่ในภาพ ภาพสตรีทที่มีแต่สิ่งของก็มีเยอะแยะไป แต่เราจะมาว่ากันด้วยเรื่องสำคัญเมื่อเราต้องถ่ายภาพสตรีทที่มีคนอยู่ในภาพ

ภาพถ่ายเป็นเพียงเศษเสี้ยววินาทีที่เราจับมาได้ ไม่เหมือนกับภาพเคลื่อนไหวที่สามารถเห็นการเคลื่อนไหวหรือการแสดงออกได้มากกว่า สมมติถ่ายวิดีโอสัก 10 วินาที มันก็บอกอะไรได้มากมายเลย แต่ภาพๆเดียว จะทำยังไงล่ะ..ที่จะเล่าเรื่องได้ มันก็เลยจำเป็นจะต้องเลือกชั่วขณะ (Moment) ที่เล่าเรื่องเล่าความรู้สึกได้มากที่สุด

วันนี้เราจะมาพูดถึงเรื่อง การจับอาการ การเคลื่อนไหวของมนุษย์ที่อยู่ในภาพกัน การเคลื่อนไหวของร่างกายมนุษย์ที่เราถ่ายได้นั้น เป็นตัวบ่งบอกอะไรหลายๆอย่าง เรียกได้ว่าเป็น ภาษากาย บางครั้งอาจจะบอกความรู้สึก บางครั้งก็อาจจะไม่ได้บอกเล่าอะไรเลยก็ได้ แต่มีผลในเชิงองค์ประกอบศิลป์

การเคลื่อนไหวและแสดงออกของมนุษย์ แบ่งออกเป็นสามส่วนใหญ่ คือ

  • ลำตัว
  • แขนและไหล่
  • ใบหน้า

ซึ่งการเคลื่อนไหวของมนุษย์และแสดงออกนี้ มันจะไปแสดงออกได้สามแบบ คือ

  • Posture การเคลื่อนไหวทั่วไป
  • Gesture ท่าที
  • Expression สีหน้า

ทั้งสามแบบนี้ มันอาจจะมีส่วนใดส่วนหนึ่ง หรืออาจจะมีสองส่วน หรือสามส่วนก็แล้วแต่ ในบางครั้งมันก็ไม่ได้เจาะจงลงไปอย่างใดอย่างหนึ่ง

 

Posture

คือ การเคลื่อนไหวทั่วไปของมนุษย์ เช่น ลุก นั่ง เดิน แกว่งแขน อาจจะมีความหมายหรือไม่มีความหมายก็ได้ เพราะฉะนั้น สำหรับการถ่ายภาพแล้ว Posture จะถูกวางให้เป็นภาพเกิด Movement ที่สวยงามมากกว่าการแสดงออกทางอารมณ์ของ Subject เองที่มีต่อภาพ (ส่วนใหญ่ภาพสตรีทเองก็มักจะใช้ Posture มาเป็นส่วนสำคัญ)

 

neg_2.tif
© Matt Stuart / Magnum Photos : ภาพนี้ Posture คือหัวใจของภาพ ทำให้เกิดจังหวะที่สวยงาม

 

PUERTO RICO. San Juan. 1995. Public shower.
© David Alan Harvey / Magnum Photos : ภาพนี้ก็เช่นกัน Posture ทำหน้าที่ให้เกิด Movement ของภาพ เติมเต็มองค์ประกอบของภาพ

 

Gesture

คือท่าทางที่มนุษย์ต่อการสื่อเพื่อแสดงความหมายบางอย่าง (ภาษาไทยอาจจะใช้คำว่า “ท่าที” ก็ได้นะ) อาจจะตั้งใจหรือไม่ตั้งใจที่จะแสดงออกมาก็ตาม ในส่วน Gesture จึงมีผลต่อภาพในเชิงของอารมณ์ภาพมากกว่า Posture เช่น คนทำท่ากุมขมับ เราก็จะรู้สึกได้ถึงความทุกข์ หรือ การทำท่าชี้นิ้ว เราก็จะรู้สึกได้ถึงความโมโห เป็นต้น

 

26037317823_32e0c55af1_k-2
© Tavepong Pratoomwong / Street Photo Thailand : ภาพนี้ Gesture ทำให้รู้สึกถึงอารมณ์ของ Subject ว่าในสถานการณนี้กำลังรู้สึกยังไง

 

23601755436_3a0b17f1e5_b
© Artyt Lerdrakmongkol / Street Photo Thailand : อันนี้ก็เป็น Gesture ง่ายๆที่ใครๆก็รู้ เช่น การจูบ ก็เป็นการแสดงออกทางอารมณ์ของ Subject

 

Expression

คือการเคลื่อนไหวต่างๆบนใบหน้า (จะเรียกว่า สีหน้า ก็ง่ายดี) ซึ่งทำให้เกิดการสื่อสารบางอย่างออกมา ตัวอย่างง่ายๆก็เช่น การยิ้ม หน้าเศร้า โกรธ เป็นต้น เหล่านี้ถือเป็นการแสดงออกทางอารมณ์ของมนุษย์อย่างหนึ่ง ซึ่งมีผลต่อภาพอย่างชัดเจนในเชิงอารมณ์ ซึ่ง Expression ในหลายๆครั้ง ก็มักจะมาพร้อมกับ Posture หรือ Gesture ด้วย

 

Leica_Week3 (24)Edited
© Artyt Lerdrakmongkol / Street Photo Thailand : Expression แสดงอารมณ์ของ Subject ได้ชัดที่สุด

 

28927805391_b96ee66ad9_k
Issaret Chalermsopone / Street Photo Thailand : ในภาพเดียวก็อาจจะมีความหลากหลายของ Expression ทำให้เห็นความหลากหลายของอารมณ์ในภาพ

 

สรุป

ทั้ง Posture , Gesture และ Expression เป็นส่วนสำคัญที่ทำให้ภาพสตรีทที่มีคนในภาพนั้น มีพลังมากน้อยแค่ไหน ก็ขึ้นอยู่กับการจับเสี้ยววินาทีนั้นๆมาได้ เพียงแค่มือยกน้อยไปแค่ 2 องศา Movement ของภาพก็เปลี่ยนไป เพียงแค่ปากที่เบี้ยวน้อยลงนิดเดียว อารมณ์ของ Subject ก็เปลี่ยนไป เพราะฉะนั้นต้องฝึกฝนเรื่องการจับจังหวะของ Subject ให้ดีๆ เพื่อให้ 3 ส่วนนี้สร้างภาพที่จะสื่อสารกับคนดูได้ดีที่สุด

 

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s