Josef Koudelka ตำนานช่างภาพที่ทุกลมหายใจคือการถ่ายรูป

บทความ โดย อาทิตย์ เลิศรักษ์มงคล (Sun) Invasion 68 Prague ปี 1968 การลุกขึ้นต่อสู้ของประชาชนชาวเชกโกสโลวาเกีย เพื่อการปลดแอกจากการปกครองของรัสเซียในรูปแบบคอมมิวนิสต์  มาถึงจุดแตกหัก ผู้คนต้องการอิสระจากโซ่ตรวนของรัสเซียเต็มที เมื่อเหตุการณ์เริ่มร้อนระอุ โซเวียตส่งกำลังทหารเข้าไปในเชกโกสโลวาเกียกว่า 5 แสนนายเพื่อปราบปรามมวลชน ขบวนรถถังถูกเรียงรายเต็มไปทั้งจัตุรัสเวนเซสลาส …ไม่มีอะไรหยุดยั้งประชาชนผู้กล้าหาญเอาไว้ได้ พวกเขาลุกขึ้นต่อสู้แม้ว่าจะต้องแลกด้วยเลือดเนื้อและความตาย แต่สุดท้ายแล้ว..ไม่มีทางเลยที่มือเปล่าจะเอาชนะรถถังได้เลย Josef Koudelka ชายหนุ่มชาวเชกโกฯผู้ละทิ้งงานวิศวกรรมอากาศ มาสู่สิ่งที่เขาหลงรักหมดหัวใจ “ภาพถ่าย” คือรักแท้ของเขาที่ทำให้เขาละทิ้งทุกอย่างเพื่อจะได้อยู่กับมันตลอดเวลา เขาเดินทางเพื่อถ่ายรูปอย่างกระตือรือร้น ปี 1968 เวลานั้น เขาคือชายหนุ่มอายุ 30 ปี เพียงปีเดียวหลังจากที่เขาออกจากงานแล้วเริ่มตระเวนถ่ายภาพไปทั่ว Koudelka กลับมาที่ประเทศบ้านเกิดเขาได้เพียงไม่กี่วัน.. การรุกรานครั้งใหญ่ของโซเวียต ทำให้เขาตัดสินใจลุกขึ้นต่อสู้ยืนหยัดด้วยอาวุธของเขา นั่นคือภาพถ่าย “ลุยเลย! ทำให้ทุกคนได้เห็นว่าสิ่งที่แกทำอยู่มันคืออะไร โลกนี้มันขึ้นอยู่กับตัวแกเอง” Koudelka ยังจำได้ดีถึงคำที่พ่อเคยบอกเอาไว้เมื่อครั้งที่เขายังเป็นเด็ก… เขาเสี่ยงชีวิตถ่ายภาพในทุกเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในบ้านเกิดของเขา ปีนป่ายรถถัง กลมกลืนเข้าไปกับผู้ประท้วงและทหาร ตลอด 7 วันที่เขาเป็นพยานต่อการทำลายบ้านเกิดตัวเอง เขาได้แอบส่งฟิล์มภาพทั้งหมดที่ถ่ายผ่านมาทางฝั่งตะวันตกเพื่อตีพิมพ์ใน Sunday Times ที่ลอนดอน และ Look… Read More Josef Koudelka ตำนานช่างภาพที่ทุกลมหายใจคือการถ่ายรูป

“ผู้หญิง” 100 ปีแห่งการปฏิวัติวงการถ่ายภาพสมัยใหม่

เรียบเรียง โดย อาทิตย์ เลิศรักษ์มงคล (Sun) ประวัติศาสตร์ ก็เหมือนเป็นต้นทางของจุดที่เรายืนอยู่ ถ้าเราตั้งคำถามอะไรก็ตาม วิธีที่เราจะสามารถค้นหาคำตอบได้ก็คือ.. การเดินย้อนคำถามตัวเองไปสู่ต้นทางของสิ่งนั้น เพื่อสำรวจร่องรอยของความคิดระหว่างทาง งานภาพถ่าย โดยเฉพาะภาพถ่ายร่วมสมัย ถือเป็นศิลปะแขนงที่ได้รับการยอมรับช้าที่สุด น้อยที่สุดในวงการศิลปะ อาจจะเพราะมันมีอายุน้อยกว่าใคร แต่ก็นับได้ว่าศิลปะภาพถ่ายใช้เวลา 100 ปีที่ผ่านมา เพื่อขึ้นมายืนอยู่เป็นส่วนหนึ่งของวงการศิลปะโลกได้อย่างไม่เคอะเขิน แต่ถ้าเรามองลึกลงไปถึงเบื้องหลังปัจจัยในการเติบโตของการถ่ายภาพเชิงศิลปะแล้ว “ผู้หญิง” คือหัวใจของการขับเคลื่อนทั้งหมดนี้ในโลกยุคใหม่อย่างแท้จริง Laure Albin-Guillot ช่างภาพหญิงชาวฝรั่งเศสที่เป็นนักทดลองศิลปะภาพถ่ายด้วยเทคนิคหลากหลาย เช่นการใช้กล้องจุลทรรศน์ในงาน เธอเชื่อว่า  ภาพถ่ายสามารถเล่าได้ทุกอย่างโดยไม่ต้องอาศัยตัวหนังสือ แต่ใช้เพียงภาพและจัดวางภาพเท่านั้น   Germaine Krull ช่างภาพหญิงชาวเยอรมัน หัวหอกในยุคที่แนว Avant-garde เติบโต งานภาพนู้ด แฟชั่น โฆษณา ด้วยเทคนิคที่หลากหลาย และยังพาลงลึกไปสู่การปฏิวัติวงการภาพข่าว   Florence Henri ช่างภาพหญิงชาวฝรั่งเศสที่เริ่มหันมาสนใจในภาพถ่ายตอนช่วงปลายยุค ’20s  หัวใจของงานภาพถ่ายของเธอคือ การจัดองค์ประกอบภาพ และเธอยังนำเอาสไตล์ที่นิยมใช้ในงานภาพวาดในยุคนั้น อย่างการเคลื่อนไหวของเครื่องจักร (Constructivism) หรือรูปทรงลูกบาศก์ แบบปิกัสโซ มาใช้ในงานภาพถ่ายด้วย   นี่เป็นตัวอย่าง สามชื่อช่างภาพหญิงระดับหัวหอกของวงการภาพถ่ายในยุค… Read More “ผู้หญิง” 100 ปีแห่งการปฏิวัติวงการถ่ายภาพสมัยใหม่

Wax Dolls โปรเจคภาพสตรีทที่เสกผู้คนให้กลายเป็นหุ่นขี้ผึ้ง ของ Hakim Boulouiz

จากบทความชื่อ Urban randomness: Hakim Boulouiz and the puzzle game of the city โดย C41 Magazine แปล โดย อาทิตย์ เลิศรักษ์มงคล (Sun)   Hakim Boulouiz เป็นช่างภาพอาชีพ และเชี่ยวชาญในการมองเห็นความงามชีวิตในเมืองด้วยศาสตร์หลากหลายแขนง เขามองหาเรื่องที่จะเล่าผ่านบทกวี ความเร้นลับ ความซับซ้อนโดยการใช้จัดเรียงองค์ประกอบเป็นมิติให้เกิดเป็นเรื่องราวชีวิตของคนเมือง เมื่อครั้งยังเด็ก เขาสนใจที่จะทำงานต่างๆแบบศิลปิน และหลงใหลกับวิธีทำให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ต่างๆ หลังจากที่เขาได้ปริญญาด้านสถาปัตยกรรม และด้านภาพยนตร์ เขาก็ไปศึกษาต่อปริญญาเอกที่มหาวิทยาลัย Geneva เกี่ยวกับด้านวิเคราะห์ความสัมพันธ์ที่เป็นแรงบันดาลใจระหว่างโลกในเมืองยุคใหม่ กับศิลปะหนังสั้น และเขายังได้ชนะรางวัลด้านถ่ายภาพในระดับนานาชาติมาหลากหลายรางวัล นอกจากนี้ เขายังรักที่จะถ่ายภาพแนวสตรีทโดยการเดินทางไปทั่วโลก ซึ่งปัจจุบันเขาอยู่และทำงานที่สวิตเซอร์แลนด์   งานในชุด “Wax Dolls” งานภาพสตรีทนั้นมันน่าประหลาดใจเสมอๆ ทั้งในด้านอารมณ์และสีสัน กฏของมันไม่มีอะไรตายตัวและแน่นอน ภาพสตรีทแสดงให้เห็นถึงแก่นของเมืองนั้นในรูปแบบของศิลปะในการสังเกตการณ์ และทำให้มันน่าสนใจด้วยพื้นที่นั้นๆ Wax Dolls (หุ่นขี้ผึ้ง) คือวิถีที่ดูเหมาะกับความเป็นเมือง มันเป็นแก่นของเรื่องและขับเคลื่อนให้เกิดจินตนาการ การที่คนแสดงความเป็นตัวตนที่อยู่ในเมือง… Read More Wax Dolls โปรเจคภาพสตรีทที่เสกผู้คนให้กลายเป็นหุ่นขี้ผึ้ง ของ Hakim Boulouiz

แนะนำ 20 นิตยสารภาพถ่าย ที่คุณต้อง Follow ใน Instagram

บทความ โดย SAMUEL ZELLER จากบทความ 20 Photography Magazines You Should Definitely Follow on Instagram แปล โดย Asadawut Boonlitsak   1. Noice magazine เป็นนิตยสารและนิตยสารออนไลน์สำหรับช่างภาพ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นแนว Minimal โดดเด่นในเรื่องของแสง สี ที่เป็นองค์ประกอบสำคัญของภาพ Instagram : @noice_mag  #noicemag Website : noicemagazine.com   2. Paper journal Paper journal เป็นนิตยสารออนไลน์อย่างเดียว ซึ่งอยู่ในลอนดอนแต่มีคนอื่นๆ จากทั่วโลกมาทำด้วย เพื่อสร้างซีรีย์กับนิทรรศการ ภาพพิมพ์ พูดคุย จัดกิจกรรมต่างๆ  มีการอัพเดทเป็นรายสัปดาห์ ในนิตยสารจะประกอบไปด้วยการสัมภาษณ์ เยี่ยมชมสตูดิโอ รีวิวหนังสือ และรวมภาพถ่ายร่วมสมัยมาไว้ในนิตยสาร Instagram : @paperjournalmag #paperjournalmag Website :… Read More แนะนำ 20 นิตยสารภาพถ่าย ที่คุณต้อง Follow ใน Instagram

นิทรรศการเปลี่ยนโลกของ Sebastião Salgado ที่ดูฟรีถึงใจกลางกรุงเทพ

ภาพ / ข่าว โดย อาทิตย์ เลิศรักษ์มงคล (Sun) ไม่บ่อยนักที่ในเมืองไทย จะมีโอกาสจัดแสดงงานศิลปินช่างภาพร่วมสมัยระดับโลก แถมไม่ใช่งานนิทรรศการระดับเล็กๆเลย ชื่อของ Sebastião Salgado ถือว่าเป็นช่างภาพระดับคลาสสิคไปแล้ว ไม่ใช่แค่ด้วยภาพถ่ายที่สวยงาม แต่ด้วยอุดมการณ์ทางสังคมอันแรงกล้าของเขาด้วย เมื่อมีการประกาศจากสมาคมถ่ายภาพแห่งประเทศไทย ว่าจะมีการจัดแสดงงาน และรวมถึงการมาพูดของเจ้าตัวเองเลย เลยกลายเป็นเรื่องตื่นเต้นของวงการถ่ายภาพในเมืองไทยทีเดียว บัตรในการเข้าฟัง Salgado ขายหมดอย่างรวดเร็ว รวมไปถึงหนังสือภาพต่างๆของเขาที่หน้างานด้วย สิ่งที่น่าประทับใจของ Sebastião Salgado ไม่ใช่เทคนิคถ่ายภาพ ไม่ใช่การบอกว่าเขาใช้กล้องอะไร มีวิธีถ่ายทางเทคนิคแบบไหน และจริงๆแล้ว…เขาเองก็ไม่สนใจที่จะบอกสิ่งเหล่านั้นเลย เพราะหัวใจของการถ่ายภาพจริงๆคือการสื่อสารสิ่งที่ศิลปินอยากจะเล่าออกมาให้ผู้คนฟัง และเรื่องราวที่เขาต้องการเล่าให้คนทั้งโลกฟังนั้น ทรงพลังเหลือเกิน Salgado ได้ชื่อว่าเป็น “นักต่อสู้ด้วยภาพถ่าย” ที่เดินทางไปมาแล้วทั่วโลกกว่า 100 ประเทศ ทั้งในฐานะของช่างภาพที่มองเรื่องสังคม การเมือง  และในฐานะของช่างภาพที่สำรวจจิตใจของโลก เขาจึงเดินทางไปทั้งในที่ที่มีปัญหาความแร้นแค้น ความยากจน ความเอารัดเอาเปรียบของมนุษย์ด้วยกัน ไปจนถึง การพูดถึงสัตว์โลกอื่นๆที่นอกเหนือจากมนุษย์ ที่นับได้ว่าเป็นสิ่งมีชีวิตส่วนใหญ่ของโลก นอกจากสไลด์อันทรงพลังที่ผู้คนในห้องประชุมจะได้ชมแล้ว เมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ ก็ได้มีพิธีเปิด นิทรรศการ “Sebastião Salgado… Read More นิทรรศการเปลี่ยนโลกของ Sebastião Salgado ที่ดูฟรีถึงใจกลางกรุงเทพ

William Eggleston กับงานภาพที่กลายเป็นส่วนหนึ่งในวงการดนตรีอเมริกัน

เรียบเรียง โดย อาทิตย์ เลิศรักษ์มงคล (Sun) ถ้าพูดถึงงานศิลปะ Pop Art แบบอเมริกันๆในยุค ’70s เป็นต้นมา ชื่อ William Eggleston ก็ต้องถูกนับรวมอยู่ในบริบทของ “ผู้ทรงอิทธิพลด้านศิลปะของอเมริกัน” แน่ๆ เขาคือช่างภาพผู้ซึ่งทำลายเส้นแบ่งโลกของศิลปะภาพถ่ายในยุคสมัยก่อนระหว่างภาพขาวดำ..ว่าเป็นสำหรับศิลปิน และภาพสี..ว่ามันสำหรับคนทั่วๆไป ก่อนที่งานของเขาจะกลายเป็นงานภาพถ่ายที่มีมูลค่าสูง (มีการประมูลภาพปริ๊นท์ด้วยดิจิตอล 36 ภาพของเขาเมื่อปี 2012 ในมูลค่าถึง $5.9 ล้าน) ย้อนกลับไปเมื่อปี 1976 คือปีที่งานของเขาถูกแสดงที่ MoMA นิวยอร์ค มันอาจจะดูน่าดีใจสำหรับการเป็นศิลปิน แต่ในเวลานั้น Eggleston กลายเป็นศิลปินที่โดนวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักหน่วงในนิวยอร์คถึงงานของเขา ถ้าเรากลับไปค้นดูสิ่งพิมพ์เกี่ยวกับงานศิลปะในช่วงเวลานั้น มันจะเต็มไปด้วยความเลวร้ายของคำวิจารณ์ต่างๆนานาที่ถาโถมเข้าหาเขา “แย่มาก!” โดย Norman Nadel แห่ง New York World-Telegram “สุดจะน่าเบื่อ” โดย Hilton Kramer แห่ง New York Times  คำวิจารณ์เหล่านั้นแสดงให้เห็นถึงการรับไม่ได้ต่อการเปลี่ยนแปลงในเทคโนโลยีภาพสี แต่…ไม่ใช่ไปทั้งหมด ยังมีนักวิจารณ์อีกหลายคนที่สนับสนุนงานของเขาในทางตรงข้าม… Read More William Eggleston กับงานภาพที่กลายเป็นส่วนหนึ่งในวงการดนตรีอเมริกัน

ย้อนหลัง 40 ปี ประมวญ บุรุษพัฒน์ นิทรรศการที่คนรักศิลปะภาพถ่ายห้ามพลาด

อ.ประมวญ บุรุษพัฒน์  เป็นที่รู้จักในวงการศิลปะร่วมสมัยของไทยว่า เป็นหนึ่งในผู้ร่วมก่อตั้งภาควิชาภาพถ่าย คณะศิลปกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อปี 2525 นับได้ว่าเป็นผู้ผลักดันวงการภาพถ่ายของไทย ให้หลุดไปจากกรอบของการถ่ายภาพแบบซาลอน (Salon) หรือภาพถ่ายที่เน้นแต่ความสวยงามทั่วๆไป วิวทิวทัศน์ พระเดินบิณฑบาต ฯลฯ ไปสู่งานภาพถ่ายร่วมสมัยอย่างแท้จริง งานของอ.ประมวญ มีความหลากหลายในการนำสิ่งต่างๆมาทดลองในการถ่ายภาพ เช่นการนำวิธีแบบภาพ Collage (การเอาชิ้นวัสดุหลากหลายมาแปะทับกัน) มาใช้ในโปรเจคอย่าง “Recycled Images Series, 1995-2001” โดยเอากระดาษที่เหลือจากงานอัดภาพมาปะติดเข้าด้วยกัน แล้วระบายสีลงไปด้วยสีเทียน สีน้ำมัน เป็นต้น อ.ประมวญได้เขียนเอาไว้ในบทความหนึ่งว่า “ในฐานะที่เป็นศิลปินหรือช่างภาพ เราถูกกดดันให้ผลิตผลงานเพื่อสร้างสถานภาพเล็กๆให้กับตัวเองภายในโลกศิลปะ เราใช้วัสดุที่ดีที่สุด สีราคาแพง กล้องถ่ายรูป ฟิล์ม กระดาษ คอมพิวเตอร์ ตลอดจนส่ิงอื่นๆที่แพงเกินความสามารถทางการเงินของเรา เราสร้างผลงานดีๆที่ขายไม่ได้ เรามีใบแจ้งหนี้และมีรายจ่ายต่างๆที่เราต้องชำระ เราอยากได้กล้องดิจิตอลขนาด 3-4 ล้านพิกเซลเพื่อที่ว่าเราจะได้ไม่ต้องซื้อฟิล์มหรือกระดาษอัดรูปราคาแพง แต่ในขณะเดียวกัน การกระทำเช่นนั้นจะกลับกลายเป็นการบริโภคมากขึ้นไปกว่าเดิมอีก”   นอกจากนี้ยังใช้การสำรวจตัวเองผ่านงานศิลปะ ซึ่งถือว่าเป็นจุดสำคัญในการทำงานศิลปะร่วมสมัย เพื่อให้ศิลปินได้ค้นหาตัวเอง ภาพชุด “Self-Series, 1988-1989” และ… Read More ย้อนหลัง 40 ปี ประมวญ บุรุษพัฒน์ นิทรรศการที่คนรักศิลปะภาพถ่ายห้ามพลาด