Boris Savelev จากวิศวกรจรวดโซเวียต สู่ช่างภาพระดับโลก

เรียบเรียงโดย อาทิตย์ เลิศรักษ์มงคล

อดีตวิศวกรจรวดที่แปรผันสายตาแห่งวิทยาศาสตร์มาสู่การมองเห็นศิลปะแห่งแสงและสี Boris Savelev ถือได้ว่าเป็นช่างภาพรัสเซียคนสำคัญ เขาเชี่ยวชาญทั้งศาสตร์ของการถ่ายภาพและการปริ๊นท์ภาพด้วยเทคนิคเฉพาะตัว ทั้งอนาลอกและดิจิตอล เขาเป็นที่รู้จักในวงการถ่ายภาพมาอย่างยาวนาน ได้รับการจัดแสดงงานมาแล้วทั่วโลกรวมถึง MoMA (The Museum of Modern Art) ที่นิวยอร์ค อันถือได้ว่าเขาสามารถเทียบชั้นกับเหล่าช่างภาพร่วมสมัยระดับตำนานทั้งหลาย

Boris Savelev เกิดในเมือง Chernovitz เมื่อปี 1947 ก่อนจะย้ายมาที่ Moscow เมื่อปี 1966 เขาจบการศึกษาด้านออกแบบการบิน และได้เข้าร่วมชมรมถ่ายภาพ Moscow Photography Club Novator ในวัย 25 ปี เขาเริ่มหันมาสนใจการถ่ายภาพเมื่อเขาได้ถ่ายภาพลูกคนแรกของเขา ในความประทับใจนั้น ทำให้ Boris หันมาสนใจการถ่ายภาพและงานปริ๊นท์ภาพอย่างจริงจัง

เวลาว่างทั้งหมดของ Boris ถูกนำมาใช้เรียนรู้ ศึกษา ทดลองกับงานถ่ายภาพและปริ๊นท์ภาพ โดยเขาเรียนรู้ทุกอย่างด้วยตัวเอง เสพงานภาพจากแม็กกาซีนภาพถ่ายในยุคนั้นมากมาย นานวันเขาก็เริ่มหลงใหลมันมากขึ้นจนเริ่มหันเหจากงานวิศวกรมาสู่งานภาพถ่าย แม้ว่าในช่วงเวลานั้นในโซเวียตจะเป็นไปไม่ได้เลยที่เขาจะทำงานด้านถ่ายภาพอิสระเพื่อเลี้ยงชีพ แต่เขาก็ไม่ลดละที่จะทำมัน เขาได้เริ่มต้นทำงานฟรีแลนซ์ให้กับสำนักพิมพ์ในโซเวียตและต่างประเทศ ตั้งแต่ปี 1976 ก่อนจะเริ่มทำงานเป็นช่างภาพเต็มตัวในเวลาต่อมา

Boris สนใจการถ่ายภาพตั้งแต่ปี 1963 จนกระทั่งปี 1982 ซึ่งในช่วงแรกเขาถ่ายภาพขาวดำเป็นส่วนใหญ่ จนกระทั่งยุค ’80s ที่เขาเริ่มหันมาสนใจภาพสีอย่างจริงจังกับฟิล์ม Kodachrome ที่เป็นที่นิยมในหมู่ช่างภาพหัวก้าวหน้าทั้งหลาย ซึ่งจากการก้าวเข้าสู่งานภาพสี เป็นจุดเริ่มของงานที่ทำให้เขาเป็นที่รู้จักในวงการศิลปะโลกในหนังสือ Secret City ที่ตีพิมพ์โดย Thames and Hudson เมื่อปี 1981

งานของเขามีความเรียบง่ายแต่งดงาม ภายใต้การสังเกตชีวิตของผู้คนทั่วไป โดยเน้นไปการใช้แสงและรูปทรงอย่างพิถีพิถัน มาใช้จัดองค์ประกอบภาพ จุดเด่นอีกอย่างนึงของเขาคือการใช้องค์ประกอบที่เป็นเครื่องยนต์ เครื่องจักร มาสร้างให้มันเป็นภาพนามธรรมได้อย่างลงตัว

Boris กล่าวว่า การจัดวางองค์ประกอบภาพให้ดีที่สุดนั้น ภาพจะต้องสื่อสารออกมาได้ในหลายๆมิติ มันคือการสังเกตการณ์ มองดูและสื่อสารในสิ่งที่ช่างภาพรู้สึกในช่วงเวลาที่ได้ถ่ายภาพนั้น มันคือการ “สร้าง” ภาพนั้นๆ ไม่ใช่เพียงแค่ถ่ายภาพนั้น

งานของเขาเคยได้โชว์ในแกลอรี่ใหญ่ๆ รวมถึงที่ MoMA (The Museum of Modern Art) ที่นิวยอร์ค และในแกลอรี่ใหญ่ๆทั่วโลกอีกมากมายจนกระทั่งปัจจุบัน

 

“ภาพนี้เป็นภาพแรกของการทดลองการถ่ายภาพสีของผม ผมถ่ายแถวๆชานเมือง Moscow มันค่อนข้างร้างผีหลอกมาก แต่มันก็ย่านที่ให้ความรู้สึกถึงชีวิตจริงมากๆ ผู้คนยืนรอรถบัส ซึ่งทุกๆวันมันก็ดูสิ้นหวังมาก ตอนนี้มันกลับเต็มไปด้วยรถและตึกราบ้านช่องไปหมดแล้ว”

 

“ผมไม่รู้เด็กผู้หญิงคนนี้เป็นใคร ผมเห็นเธอยืนอยู่หน้าร้านขายเครื่องครัวซึ่งอยู่ในเมืองผมเอง Czernowitz ผมมักจะรู้สึกถึงอะไรบางอย่าง และมันก็เป็นไปตามธรรมชาติที่ไม่มีการจัดฉากอะไร ผมเดินผ่านเธอ กดชัตเตอร์ แล้วก็เดินต่อไป แสงและองค์ประกอบที่เป็นในแบบแผนของมัน นี่คือสไตล์ของผมมากว่า 20 ปีแล้ว”

 

“ผมไม่ชอบให้แบบ Subject เห็นผม ผมก็เลยมักจะจัดองค์ประกอบอย่างรวดเร็ว และผมมีโอกาสแค่ครั้งเดียว มันเป็นวิธีที่ผมจะได้หน้าตาที่ดูเป็นธรรมชาติ ดูมีชีวิตชีวา ภาพนี้ผมถ่ายเอาไว้ที่ Leningrad เมื่อปี 1990 เป็นช่วงเวลาที่รัสเซียกำลังแย่ บ้านเมืองกำลังพังพินาศ ผู้คนพยายามดิ้นรนในแต่ละวัน และพวกเขาเดินถือกระเป๋าเปล่าไปตามถนนเพื่อดูว่าจะมีอะไรที่พอจะหาได้บ้าง มันน่าเศร้ามากและเป็นช่วงยากลำบากสำหรับประเทศนี้ แต่นั่นแหล่ะ..มันคือช่วงเวลาที่ยอดเยี่ยมมากของช่างภาพ”

 

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s