Joel Sternfeld ช่างภาพสีระดับมาสเตอร์ หยอกล้อชีวิตอเมริกันอันเวิ้งว้าง

บทความโดย อาทิตย์ เลิศรักษ์มงคล (Sun)

เฉกเช่นช่างภาพอเมริกันในตำนานหลายๆคน การเดินทางไปทั่วประเทศพร้อมกล้องคู่ใจ เพื่อถ่ายทอดความเป็นอเมริกันชนออกมาผ่านภาพถ่ายของพวกเขา Joel Sternfeld คือไอคอนอีกหนึ่งคน ที่ผลงานของเขาได้ส่งสารที่เขาต้องการถ่ายทอดออกมาอย่างลึกซึ้ง งานภาพชุดอย่าง American Prospects ในยุค ’80s ที่เขาถ่ายด้วยกล้อง Large-format เก็บรายละเอียดอย่างปราณีตทั้งในเชิงศิลปะและลงลึกไปถึงแก่นจิตใจของผู้คนเหล่านั้น ตลอดหลายปีบนรถแวนของเขา สร้างส่วนผสมของอารมณ์สนุก เศร้า แปลกตา

Sternfeld เริ่มต้นพัฒนางานภาพสีของเขาอย่างจริงจังตั้งแต่ยุค 1960s โดยร่ำเรียนจาก Johannes Itten จิตรกรอิมเพรสชั่นนิสต์ และ Josef Albers ทั้งสองคือปรมาจารย์ด้านการใช้สีชื่อดัง และเขายังหลงใหลเสน่ห์งานภาพของ William Eggleston เจ้าพ่อแห่งการถ่ายภาพสีในตอนต้นยุคของการถ่ายภาพสี แต่ถึงอย่างนั้นแล้ว.. เขาก็รู้ดีว่าเขาไม่สามารถเดินตามรอยของ Eggleston ได้อย่างแน่นอน นั่นเพราะเขาเชื่อในสิ่งที่แต่ละคนต้องการจะสื่อสารออกมา ย่อมมีอะไรที่แตกต่างกัน

ตลอดช่วงยุค 1970s ถึง 1980s เขาจึงออกค้นหาสิ่งที่เขาต้องการจะสื่อสาร จากนิวยอร์คถึงอริโซน่า เขาออกเดินทางไปทั่วอเมริกาเกือบทุกรัฐเพื่อเก็บเกี่ยวภาพชีวิต ‘จริง’ ของคนอเมริกันในยุคสมัยที่เปลี่ยนแปลงไป ทั้งสิ่งมีชีวิตและไม่มีชีวิตที่กลมกลืนกัน แปลงมุมมองเหล่านั้นเป็นข้อความของศิลปะ นัยยะที่บอกเล่าประเด็นทางสังคม เย้ายวลหยอกล้อด้วยตลกร้าย

American Prospects ฉายภาพบ้านเมืองที่แสนจะอ้างว้าง แห้งแล้ง ผ่านฟิล์มชีทขนาด 8×10 มันคือเรื่องราวที่เจ็บปวดของสังคมอเมริกันช่วงปลายศตวรรษที่ 20 ภาพชูโรงแรกของชุดนี้ เป็นภาพของพนักงานดับเพลิงกำลังซื้อฟักทอง โดยมีเบื้องหลังเป็นเหตุการณ์ไฟไหม้บ้านอยู่ ความแสบๆคันๆนี้กลายเป็นความ ‘ขำขื่น’ ท่ามกลางองค์ประกอบที่งดงาม ละเมียด พิถีพิถัน คือสิ่งที่โดดเด่นในงานของ Sternfeld

นอกจากมันจะถูกตีพิมพ์เป็นหนังสือภาพในปี 1987 แล้วมันยังถูกจัดเป็นนิทรรศการแรกของเขาด้วย ซึ่งถูกจัดขึ้นที่ MoMA พิพิธภัณฑ์ที่ย่ิงใหญ่ที่สุดสำหรับศิลปะสมัยใหม่ จากนั้น…American Prospects ก็กลายเป็นงานที่ทรงพลังและเป็นที่รู้จักมากที่สุดของเขาตั้งแต่บัดนั้น

ในช่วงเวลาคู่ขนานเดียวกัน…ถ้า American Prospects คือตลกร้ายที่ละเมียดอย่างละมุนละไม, First Pictures กลับคืองานตลกร้ายที่ดิบดุเดือด ด้วยการสแนปภาพจากกล้องขนาด 35mm. และฟิล์มสี Kodakchrome พร้อมยิงแฟลชให้เกิดความโดดเด่น และ..มันเป็นงานที่มาจากสายตาคู่เดียวกันนี้ของ Joel Sternfeld

แม้ว่ากว่า First Pictures ถูกตีพิมพ์จริงๆคือเมื่อปี 2011 แต่มันกลับเป็นงานที่รวบรวมเอาภาพถ่ายในช่วงเวลาเดียวกันกับที่เขาเดินทางไปทั่วอเมริกาเพื่อเก็บภาพในโปรเจค American Prospects (ช่วงยุค 1970s ถึง 1980s) ในระหว่างนั้น เขาเองก็เก็บภาพในอีกรูปแบบที่แตกต่างกันไป ซึ่งเล่าเรื่องในสังคมอเมริกันชนเอาไว้อย่างเข้มข้นเช่นกัน ภาพชุดถูกแบ่งออกตามพื้นที่ที่เขาเดินทางไป เช่น ผู้คนตามชานเมืองกับชีวิตที่เรียบง่าย , ผู้คนในเมืองนิวยอร์คอันแสนวุ่นวาย , ผู้คนในห้าง , เที่ยวทะเล ฯลฯ

ช่วงปี 2000 การเริ่มต้นศตวรรษใหม่ Sternfeld นำเสนอภาพเส้นทางรถไฟแห่งศตวรรษก่อนที่ถูกทอดทิ้งอยู่กลางใจนิวยอร์ค Robert Hammond และ Joshua David เป็นผู้ค้นพบเส้นทางรถไฟร้างที่ลอยตัวอยู่เหนือนิวยอร์คนี้ และพวกเขาก็ชอบงานภาพถ่ายของ Sternfeld นั่นคือจุดเริ่มต้นที่พวกเขาติดต่อ Sternfeld เพื่อให้ถ่ายภาพของทางรถไฟที่ชื่อว่า High Line

เมื่อ Sternfeld ได้เห็นเส้นทางนี้ เขาหลงใหลมันทันทีและตกลงใจทุ่มเทถ่ายภาพ High Line ตลอดปีกว่าๆ จนสำเร็จเป็นภาพชุด Walking The High Line ที่ฉายภาพแห่งอดีตในวันที่วันเวลาเพิ่มก้าวข้ามมาสู่ศตวรรษใหม่

จริงๆแล้วงานของ Sternfeld ที่น่าสนใจยังมีอีกหลายชุด อย่างเช่น Stranger Passing , On This Site เป็นต้น สิ่งที่น่าสนใจคือเขาสามารถถ่ายทอดภาพหลายๆภาพออกมาให้เรียงตัวกันเพื่อเล่าอะไรบางอย่าง และในบางอย่างที่ดูราบเรียบงดงามนั้น มันกลับเจ็บแสบได้เสมอ

“ภาพๆนึงไม่สามารถอธิบายอะไรได้ ก็นั่นแหล่ะ..ที่การถ่ายภาพเลยเป็นสิ่งที่งดงามและเป็นปริศนา” – Joel Sternfeld 

 

 

SaveSaveSaveSaveSaveSaveSaveSaveSaveSaveSaveSaveSaveSaveSaveSave

SaveSave

SaveSave

SaveSave

SaveSave

SaveSave

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s