Jonathan Higbee  ตามหาความไร้ตัวตนในฝูงชนที่นิวยอร์ค

จาก Staying True : Interview with Jonathan Higbee by A.g.De mesa

แปลโดย ภาสินี ประมูลวงศ์

ในปี 2015 Jonathan Higbee ชนะรางวัลใหญ่สุดในการประกวด World Street Photography Awards จากภาพ ‘Times Square’ และนอกเหนือจากภาพหนึ่งภาพที่ชนะ เมื่อลองมองภาพอื่นๆที่โจนาธานถ่ายมาตลอด ปฏิเสธไม่ได้ว่าโจนาธานถ่ายภาพสตรีทอย่างศิลปิน ไม่ใช่แค่แสง สี หรือช่วงเวลาเหมาะเจาะที่ทำให้งานของเขาโดดเด่น แต่คือสายตาเฉียบคบที่มองเห็นมุมสวยงามซึ่งเมืองเทาๆอย่างนิวยอร์คพึงจะมีได้

Times Square

 

ทำไมต้องภาพสตรีท ?

ผมถ่ายสตรีทเพื่อค้นหาว่าผมเป็นใคร มันให้เวลาผมในการคิดวิเคราะห์ประเด็นนั้น ผมเคยคิดว่าความหลงใหลในการถ่ายสตรีทของผมเป็นเพราะผมคลั่งไคล้การเล่าเรื่องและผมชอบนิวยอร์ค แต่มันไม่จริงทั้งหมด ผมสามารถทำงานศิลปะอะไรก็ได้และพูดแบบเดียวกันนี้ เหตุผลจริงๆคือ การค้นหาตัวเองผ่านการถ่ายภาพสตรีทเป็นตัวตนของผมที่สุด ช่วงเวลาบางวินาทีบนท้องถนนให้แรงบันดาลใจผมมากพอที่จะกดชัตเตอร์และปฎิสัมพันธ์กับโลกแบบที่โลกเป็น ไม่ต้องมีสตูดิโอ ไม่มีการจัดแสง ไม่มีช่างแต่งหน้า ข้างนอกนั่นบนทางเท้า โลหะของตึก พลาสติกตามถนน และแสงระหว่างผมและสิ่งที่ผมพบเจอ ในทุกฉากชีวิตที่เข้ามาในสายตาของผมหรือบางฉากที่ยังติดอยู่หลังเปลือกตาแม้หลังจากถ่ายแล้ว ความต้องการที่จะกักเก็บวินาทีนั้นไว้ตลอดกาล ผมเรียนรู้เกี่ยวกับตัวเองมากขึ้น ทุกงานที่ผมทำ จริงๆแล้วคือภาพชีวิตผม

แต่คุณคิดว่าอะไรเป็นจุดอ่อนของการถ่ายสตรีท ?

การถ่ายสตรีทมีทั้งข้อดีและข้อเสีย เส้นที่กั้นคนเรากับการเข้ามาถ่ายสตรีทนั้นเป็นเพียงเส้นบางๆ นั่นทำให้การถ่ายสตรีทแตกต่างจากการถ่ายภาพรูปแบบอื่น ทุกคนต่างก็มีกล้องในมือ และการถ่ายภาพสตรีทไม่จำเป็นต้องมีเงินมากมายเพื่อที่จะจริงจังกับมัน คุณก็แค่ต้องเดินออกไปข้างนอกกับโทรศัพท์มือถือ เริ่มถ่ายรูป แล้วก็ลงภาพที่คุณถ่ายในอินสตราแกรม Flickr หรือ เฟสบุ๊ค เอาภาพของคุณไปผนวกรวมกับภาพสตรีทอีกมากมายบน feed

ผมจะพูดว่า ศิลปะสมัยใหม่รวดเร็วง่ายดาย แต่การถ่ายภาพสตรีทเริ่มไม่เข้มข้นเหมือนสมัยก่อน ศิลปินที่ผมรู้จักหลายคนออกจากวงการถ่ายภาพสตรีทไปเพราะเหตุผลเดียวกัน พวกเขากลัวว่าความผิวเผินจะยิ่งทำให้คุณค่าของการถ่ายสตรีทลดลง แต่ผมมองในแง่ดีกว่านั้น ผมคิดว่าความสนใจในเรื่องภาพสตรีทเป็นสิ่งที่ดี และโลกออนไลน์ก็ทำให้คนธรรมดาสามารถถ่ายงานดีๆออกมาได้ มันง่ายขึ้น และมีช่างภาพหน้าใหม่ผุดขึ้นมากมาย สร้างงานศิลปะขึ้นมาจากความโกลาหลบนท้องถนน

ผมอยากคุยเรื่องที่คุณบอกว่าการถ่ายภาพสตรีทในปัจจุบันไม่เข้มข้น สำหรับผมโดยส่วนตัว ผมคิดว่าทุกวันนี้วงการสตรีทเข้มแข็งขึ้น แต่ผมก็รู้สึกเหมือนกันว่าการถ่ายสตรีททุกวันนี้กลายเป็นต้องมีหลักการและภาพที่ออกมาต้องดูเก๋ ต่างจากสมัยก่อนที่สตรีทคือการเล่าเรื่องในสไตล์ของช่างภาพแต่ละคน และตอนที่คุณพูดว่า มันไม่เข้มข้นอีกแล้ว มันเป็นเพราะช่างภาพทุกวันนี้ต่างก็ไม่มีสไตล์และเอาแต่เลียนแบบรูปแบบของงานก่อนหน้าที่มันเวิร์ครึเปล่า ?

ผมเห็นด้วยในข้อที่ว่า ภาพสตรีทปัจจุบันล้วนขาดเรื่องราว กลายเป็นว่า ภาพแปลกๆของคนแปลกหน้าบนท้องถนนกลายเป็นที่ยอมรับและเป็นเรื่องน่าสนใจไปได้ ช่างภาพหลายคนไม่รู้สึกว่าพวกเขาต้องพัฒนางานของเขาให้ดีขึ้น พวกเขาไม่รู้สึกว่าต้องดึงเรื่องราวออกมาจากสิ่งที่เขาพบเจอ นั่นทำให้ทุกภาพสตรีทบนโลกออนไลน์ต่างก็ดูคล้ายกัน หลายคนไม่ได้คิดก่อนโพสภาพลงพื้นที่สาธรณะด้วยซ้ำ สิ่งที่พวกเขาต้องเรียนรู้คือ การออกไปเดินถ่ายรูปแต่ละครั้งพวกเขาให้อำนาจตัวเองในการเล่าเรื่อง ไม่ใช่การออกไปถ่ายรูปเล่น และพวกเขาต้องเห็นความสำคัญของการกดชัตเตอร์แต่ละครั้งมากกว่านี้

ทำไมคุณถึงถ่ายภาพสี

อีริค คิม (Eric Kim) ทำให้ผมหันมาให้ความสนใจกับการถ่ายภาพสี ในแรกเริ่มผมถ่ายทั้งภาพสีและขาวดำ และผมพบว่าตัวเองไม่สามารถให้ความสำคัญได้ทั้งสองอย่าง แต่ผมก็กลัวเกินกว่าจะเลิกสักอย่าง ผมกลัวว่าถ้าผมเลิกถ่ายขาวดำ ผมจะเสียแฟนคลับไปบางส่วนและงานของผมจะไม่เป็นงานศิลปะเท่าที่ควร แต่ผมก็พบว่าตัวเองทำงานได้ลึกซึ้งกว่าเมื่อถ่ายภาพสี อีริคดูงานของผมและแนะนำให้ผมลองถ่ายแต่ภาพสีสักปี ตลอดปีนั้น ตาของผมเปิดกว้างขึ้น ผมมองเห็นสิ่งที่ผมต้องโฟกัสในงานของผมชัดขึ้น และสร้างสไตล์เฉพาะตัวของผมขึ้นมา อีริคพูดถูกที่สุด และผมไม่เคยกลับไปถ่ายขาวดำอีกเลย

อีกอย่าง ผมคิดว่าที่ผมชอบถ่ายภาพสี เพราะผมใช้ชีวิตส่วนใหญ่ในนิวยอร์คซึ่งนิวยอร์คเป็นเมืองสีเทา มันเป็นเรื่องท้าทายที่จะพบสีสันในเมืองขาวดำแห่งนี้ ดังนั้น เมื่อไหร่ที่ผมพบสีสันเหล่านั้น มันรู้สึกเหมือนห้วงเวลานี้มีเพื่อผม โดยเฉพาะในเวลาที่ผมเต็มไปด้วยความเครียดและกังวลใจ การได้บังเอิญเจอสีสันเป็นเรื่องที่มีความหมายกับผมมาก ความสงบสุข ความยินดี ความรู้สึกนั้นผุดขึ้นมาแทนที่ความสิ้นหวัง

 

“อย่ากลัวที่จะทำสิ่งที่ความรู้สึกคุณบอก ไม่ต้องสนใจยอดไลก์หรือแฟนคลับที่จะลดลงหรือเพิ่มขึ้น มันต้องใช้เวลาเพื่อที่มุมมองของคุณจะชัดเจนและมั่นคง แต่ถ้าคุณใจเย็นและตั้งใจ มันจะมีวันนั้น”

 

เมื่อผมเห็นงานของคุณ ผมเห็นชายที่ใจเย็นมากๆอยู่หลังกล้อง คุณถ่ายภาพหลายภาพไว้เลือกเวลาคุณ edit  หรือคุณถ่ายไม่กี่ภาพแต่แน่ใจว่าภาพที่ได้เป็นภาพที่ดีจริงๆ

ก่อนที่ผมจะถ่ายสตรีทด้วยฟิล์ม 35mm ผมถ่ายดิจิตอล และผมถ่ายทุกอย่างที่ผมสนใจเอาไว้เลือกตอน edit แต่หลังจากผมลองใช้กล้องฟิล์มเดือนสองเดือน ผมก็เรียนรู้ที่จะใจเย็นขึ้น ไม่งั้นฟิล์มจะหมดและผมต้องใช้เงินอันน้อยนิดของผมมาซื้อเพิ่ม ผมเรียนรู้ที่จะคิดมากขึ้นก่อนจะกดชัตเตอร์แต่ละรูป ไม่ว่าจะฟิล์มหรือดิจิตอล ซึ่งทำให้ขั้นตอนการ edit ง่ายและเร็วขึ้นด้วย

คุณถ่ายภาพด้วยทั้งฟิล์มและดิจิตอล เวลาคุณออกไปถ่ายรูป คุณเอาไปทั้งคู่ หรือเลือกอย่างใดอย่างหนึ่งตามความรู้สึกของวันนั้น

เวลาผมออกเดินถ่ายรูปทั่วไป ผมเอาไปทั้งคู่ กล้อง Sony A7R หรือ Leica Q ในมือและกล้องฟิล์ม Konica AF ในกระเป๋า ผมเปลี่ยนไปมาตลอดวันตามแสงและอารมณ์

คุณคิดว่าจะมีวันที่การถ่ายภาพสตรีทได้รับการยอมรับในฐานะงานศิลปะหนึ่งในวงการศิลปะไหม

ผมมองว่า การถ่ายภาพสตรีทเป็นส่วนหนึ่งของโลกศิลปะอยู่แล้ว อย่างที่ผมพูด เอเจนซี่งานศิลปะ Sotheby จัดแสดงและเอางานภาพถ่าย The Americans ของ Robert Frank ออกประมูลและงานภาพถ่ายของ Daido Moriyama ก็จัดแสดงอยู่ที่ NYU , เพื่อนของผม แซลลี่ เดวี่ส์ (Sally Davies) จัดแสดงงานภาพถ่ายไปทั่วนิวยอร์ค มีผู้สะสมงานของเธอจำนานหนึ่งและเธอเองก็ได้รับการยอมรับโดยคนในวงการศิลปะ แซลลี่ไม่ได้เป็นช่างภาพสตรีทคนเดียวที่ผมรู้จักที่ประสบความสำเร็จในสิ่งที่เธอทำ ผมคิดว่าช่างภาพเองก็ต้องทำงานหนักขึ้นเพื่อที่วงการศิลปะจะให้ความสนใจ และการถ่ายภาพสตรีทก็มีอะไรอีกมากมายที่จะพิสูจน์ว่าตัวมันเองเป็นศิลปะ

ผมรู้ว่ามันยากถ้าคุณไม่ได้เป็นช่างภาพ Magnum หรืออยู่ในเอเจนซี่ดังๆ เพราะกฏหมายทำให้การถ่ายสตรีทปัจจุบันมีข้อจำกัดเกี่ยวกับการถ่ายผู้คนแปลกหน้าในที่สาธารณะ นอกเสียจากว่าต้องหานางแบบนายแบบเอง ซึ่งผมไม่เคยพบเจอช่างภาพสตรีทคนไหนทำแบบนั้น นั่นหมายถึงการเอาภาพสตรีทไปใช้เชิงโฆษณา นอกจากพิมพ์ภาพขายในแง่ศิลปะเป็นไปไม่ได้ ผมอยากเห็นเอเจนซี่โฆษณาบางที่ผสมการถ่ายสตรีทเข้ากับงานโฆษณาจนได้งานที่น่าสนใจและแปลกใหม่ออกมา บางอย่างที่เปิดโอกาสให้ช่างภาพสตรีทได้มีที่ทางของตัวเองมากขึ้นในสังคม แต่ใครจะรู้ว่าจะมีวันนั้นไหม ก่อนจะถึงวันนั้น การถ่ายภาพสตรีทคือการขายภาพและเวิร์คช็อปให้ช่างภาพรุ่นใหม่ฝันถึงวันที่ดีกว่านี้ต่อไป

แล้ว photobook ละ คุณมองตัวเองว่าอยากทำ photobook หรืออยากเห็นภาพตัวเองอยู่บนผนังแกลเลอรี่มากกว่า

การทำ photobook เป็นแผนในอนาคตของผม ผมกำลังจะเข้าไปคุยกับสำนักพิมพ์เกี่ยวกับโปรเจคที่ผมกำลังทำอยู่ และผมหวังว่ามันจะเกิดขึ้นได้เร็วๆนี้ ผมเห็นงานตัวเองเป็นสองรูปแบบ ทั้งที่ผมจัดวางขึ้นเพื่อให้ผู้ชมได้ซึมซับในรูปแบบหนังสือ และแบบที่พิมพ์ออกมาขนาดใหญเพื่อแขวนไว้ที่ผนังแกลเลอรี่

งานก่อนหน้าคุณทำเกี่ยวกับผู้คนที่กลืนไปกับสังคม อะไรเป็นแรงบันดาลใจของคุณในการทำงานนั้น

ตอนแรกที่ผมย้ายมาอยู่นิวยอร์ค ผมพบว่าการเดินไปกับฝูงชนบนถนนทำให้ผมค้นพบบางอย่าง ผมค้นพบว่าบางคนก็แค่กลืนหายไป เหมือนเขาหายไปกับท้องถนนหรือปนไปกับฝูงชน และผมคิดว่าเพื่อจะปลดปล่อยตัวเองจากความกดดันและภาระหน้าที่ที่ต้องแบกรับในการอยู่ที่นี่ คุณสามารถเดินไปบนถนนเพื่อหลีกหนีตัวตนของตัวเอง เพื่อที่จะกลืนและกลายเป็นแค่อีกคนหนึ่งในฝูงชน

อีกสิ่งหนึ่งที่ผมรู้สึกได้กับการอยู่ในเมืองใหญ่คือความเหงาสุดซึ้ง เหงาในเมืองที่มีคนเก้าล้านคนอาศัยอยู่ นั่นเป็นเรื่องจริงที่น่าตกใจและน่าสนใจในเวลาเดียวกันสำหรับผม ผมตัดสินใจที่จะลงลึกไปมากกว่านั้นด้วยการถ่ายภาพ โปรเจคนี้ผมเล่าเรื่องว่าทำไมผมถึงต้องหลบลี้ตัวเองไปกับฝูงชนในนิวยอร์ค อะไรที่ผมวิ่งหนี อะไรที่ผมทิ้งไว้ข้างหลัง ผมกลายเป็นใครตอนที่ผมไม่มีชื่อและเป็นแค่คนอีกคนหนึ่งท่ามกลางคนล้านแปด

ถ้าคุณไม่ว่าอะไร ผมอยากถามว่าโปรเจคนั้นมีส่วนที่เกี่ยวกับความกังวลของตัวคุณเองไหม

ใช่ มันเกี่ยวข้องกับผมโดยตรง ผมคลายความวิตกกังวลไปได้ด้วยการถ่ายภาพความไร้ตัวตน นิวยอร์คโกลาหลเป็นเรื่องปกติ ความสงบสุขท่ามกลางความบ้าบอเหล่านี้เป็นเรื่องสำคัญต่อสุขภาพจิตของผม และนี่คือเหตุผลที่ทำไมการหายตัวไปท่ามกลางผู้คนและการถ่ายรูปสตรีทช่วยให้ผมสงบใจลงได้

 

“ผมเห็นด้วยในข้อที่ว่า ภาพสตรีทปัจจุบันล้วนขาดเรื่องราว กลายเป็นว่า ภาพแปลกๆของคนแปลกหน้าบนท้องถนนกลายเป็นที่ยอมรับและเป็นเรื่องน่าสนใจไปได้”

 

คุณวางแผนอะไรในอนาคต คุณจะยังทำงานในนิวยอร์คต่อไหมหรือคุณจะออกไปถ่ายที่อื่น ในเมืองที่แตกต่างจากนี้ ในเมืองที่เล็กกว่านี้

ผมถ่ายภาพท่องเที่ยวเช่นกัน ผมชอบที่จะเอากล้องใส่กระเป๋าและออกไปถ่ายนอกนิวยอร์คอยู่บ่อยๆ ไม่มีอะไรที่ทำให้ผมมีความสุขมากไปกว่าการแปะป้ายตัวเองว่าช่างภาพนิวยอร์คอีกแล้ว แต่การออกไปถ่ายในที่อื่นบ้าง โดยเฉพาะเมื่องที่เล็กและสงบกว่านิวยอร์ค นั่นทำให้ผมมีมุมมองใหม่อยู่เสมอ

ตอนนี้สิ่งที่ผมกำลังยุ่งวุ่นวายอยู่คือเรื่องการทำ photobook ของตัวเอง หลังจากที่ผมออก photobook และจัดแสดงงานตัวเองในแกลเลอรี่แล้ว ผมคิดว่าผมจะชำระล้างตัวเองเสียใหม่และเริ่มต้นใหม่กับฝันที่ใหญ่ขึ้น  ผมอยากทำงานที่จะช่วยให้ช่างภาพสตรีทหน้าใหม่รู้สึกกล้าที่จะเสี่ยงและทดลองทำสิ่งใหม่ๆในสไตล์ของตัวเอง ทำสิ่งแปลกใหม่ที่ทำให้วงการสตรีทไปไกลขึ้น

คุณค้นพบสไตล์ของตัวเองโดยความใจเย็นและการรับฟังคำแนะนำของเพื่อน สำหรับช่างภาพอื่นๆที่กำลังหลงทางหรือหมดแรงบันดาลใจ คุณมีคำแนะนำอะไรจะให้พวกเขาไหม

ผมเคยคิดว่าการหยุดถ่ายขาวดำเป็นเรื่องที่ผมตัดสินใจผิดพลาด เป็นเรื่องที่จะทำให้อาชีพช่างภาพของผมต้องจบ แต่ตอนนั้นผมแค่ยังมองไม่เห็นตัวตนของผมเท่านั้นเอง ผมเรียนรู้ว่าสิ่งที่ผมเคยคิดผิดทั้งหมด อย่ากลัวที่จะทำสิ่งที่ความรู้สึกคุณบอก ไม่ต้องสนใจยอดไลก์หรือแฟนคลับที่จะลดลงหรือเพิ่มขึ้น มันต้องใช้เวลาเพื่อที่มุมมองของคุณจะชัดเจนและมั่นคง แต่ถ้าคุณใจเย็นและตั้งใจ มันจะมีวันนั้น

การ edit ภาพเป็นส่วนที่สำคัญพอๆกับการถ่ายภาพ ในการถ่ายภาพสตรีท เราต่างก็ต้องเรียนรู้ที่จะวิจารณ์ตัวเองในขั้นตอนนี้ ภาพนี้แข็งแกร่งพอที่จะออกไปสู่ผู้ชมรึยัง มันจะทำให้ผู้ที่ได้เห็นรู้สึกถึงสิ่งที่คุณต้องการเล่าไหม หรือมันจะถูกลืมเลือนและกลืนหายไปกับภาพนับพันในแต่ละวัน อีกคำแนะนำหนึ่งที่ อีริค คิม ให้กับผม คือเขาบอกว่า ช่างภาพสตรีทต้องเรียนรู้ที่จะพิจารณามากๆตอนมองงานของตัวเอง

หลังจากถ่ายสักพัก ผมท้าทายตัวเองมากขึ้นโดยการกำหนดว่า ผมจะเผยแพร่ภาพแค่เดือนละสองภาพเท่านั้น และสองภาพนั้นต้องเป็นภาพที่ควรค่าทั้งในการที่ภาพนั้นจะเล่าเรื่องสู่ผู้ชม และควรค่าในแง่ที่จะเป็นส่วนหนึ่งของงานทั้งชีวิตของผม ดังนั้น ทุกภาพที่ถ่ายและผ่านกระบวนการทั้งหมดจนก่อนจะออกสู่สาธารณะ ผมจะถามตัวเองตลอดว่า นี่เป็นภาพที่จะเป็นตัวแทนผมในฐานะศิลปินรึเปล่า และในทางเดียวกัน ภาพนี้ได้เป็นตัวแทนที่ดีของภาพสตรีทรึเปล่า

นี่คือกุญแจสู่ความสำเร็จสำหรับผม เมื่อคุณทำสิ่งที่คุณทำอย่างเต็มที่และเคารพงานที่คุณทำ คุณจะเก่งขึ้น เอางานที่ดีของคุณลงสนาม ส่งมันเข้าประกวด ถ้าคุณซื่อตรงต่อตัวเอง ต่อสิ่งที่คุณถ่าย ต่อภาพที่คุณ edit ผู้คนจะเห็นคุณค่าในงานของคุณ ในเวลาอันรวดเร็วจนคุณเองต้องตกใจ

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s