สัมภาษณ์พิเศษ Stuart Paton ช่างภาพสตรีทผู้เฝ้าสังเกตการณ์โลก

 

Stuart Paton ถือได้ว่าเป็นช่างภาพสตรีทที่มีชื่อในกลุ่มช่างภาพสตรีทรุ่นใหม่ที่หลายคนรู้จักดี งานของเขามีความชัดเจนในเชิงการจัดแสงและองค์ประกอบเฉพาะตัว สีที่โดดเด่น ความลึกลับของแสงเงา จังหวะของผู้คนที่น่าสนใจ บทสัมภาษณ์นี้เกิดขึ้นจากกลุ่ม Superluna Collective ได้พูดคุยกับ Stuart และอยากจะแนะนำผลงานของเขาให้ช่างภาพสตรีทคนอื่นๆได้รู้จักตัวตนของเขาด้วย

แนะนำตัวเองหน่อยครับ

ผมเกิดและเติบโตที่แถวตอนกลางของสก็อตแลนด์ พอโตขึ้นมาผมก็มาใช้ชีวิตอยู่ในฝรั่งเศส ก่อนที่จะย้ายมาที่มิลาน ผมทำงานเป็นช่างภาพเพราะมันเป็นทางที่ทำให้ผมหลุดพ้นจากด้านที่ไม่ดีและหลงวนเวียนอยู่ในโลกของตัวเอง งานของผมเลยทำหน้าที่แสดงสิ่งเหล่านั้นออกมา ความผิดปกติในใจ ตัวตน และการแปลกแยกจากสังคม ผมเกิดราศีพิจิก และเป็นเด็กที่ถูกผ่าคลอด

อะไรที่ทำให้คุณเริ่มหันมาถ่ายรูป

ตอนเป็นเด็ก ผมมักจะวาดรูปอยู่ในห้องนั่งเล่นเสมอๆ นี่อาจจะเป็นจุดเริ่มต้นก็ได้นะ หลังจากนั้นผมก็พบจุดเปลี่ยนในชีวิต ผมทำงานอยู่ที่ท่าเรือเล็กๆแต่ในใจผมไม่ได้จดจ่ออยู่ตรงนั้นเลย อย่างที่ผู้ใหญ่ว่ากัน ‘ผมต้องตัดสินใจว่าจะติดอยู่กับตรงนี้หรือออกไปจากตรงนี้’ ผมก็เลยตัดสินใจออกเดินทางไปอเมริกา ไปตามทางที่ยาวไกลโดยหวังจะใช้ชีวิตอยู่กับอะไรได้สักอย่างที่มันมีสีสันกว่านี้ ซึ่งสิ่งนั้นมันก็มาได้เต็มที่และรวดเร็ว ผมลบทิ้งต่างๆที่ผ่านมาในชีวิตออกไปเพื่อให้มีที่ว่างเหลือสำหรับที่สิ่งใหม่ๆที่จะเข้ามา ผมตัดสินใจซื้อกล้อง Agfa 110 กล้องตัวเล็กๆที่จะช่วยให้ผมเริ่มต้นใหม่ มันก็ไม่เชิงว่าเป็นการถ่ายภาพจริงๆซะทีเดียว แต่มันก็เป็นการเริ่มต้นของสิ่งที่ตามมาในไม่กี่ปีให้หลัง

© Stuart Paton
© Stuart Paton

ทำไมคุณถึงถ่ายรูปจริงๆจัง และทำไมต้องเป็น ภาพสตรีท?

มันเป็นวิธีที่ดีที่สุดที่จะมองหาจุดขายให้กับตัวเราเอง ทางของผมคือความตั้งใจอย่างเด็ดเดี่ยวและภูมิใจ มันเหมือนการได้เป็นใครสักคนที่ได้รางวัลใหญ่จากการเดินไปตามท้องถนน เฝ้าดูผู้คนที่เป็นไปตามธรรมชาติ ผมเฝ้าตั้งคำถามว่าอะไรทำให้เกิดวัฏจักรของโลก การถ่ายภาพทำให้ผมมีวิธีการระบายออกสำหรับความอัดอั้นที่อยู่ในใจ  และแค่สนใจในสิ่งที่รัก ออกไปถ่ายภาพสตรีทตามนิยามของเรา สำหรับผมแล้ว งานของผมมันคืองานสารคดีที่ถักทอด้วยภาพสตรีท จะพูดได้ว่าถ้าใครบอกว่าผมคือช่างภาพสตรีทตามความเข้าใจของพวกเขา ผมก็แฮปปี้นะ.. ผมเชื่อว่าภาพสตรีทที่ดี บ่อยครั้งมันก็เป็นภาพซ้อนของงานสารคดี อีกด้านนึงผมก็ไม่ได้มีความรู้เกี่ยวกับงานภาพสตรีทร่วมสมัยที่มันโคตรจะหลากหลายเลย

© Stuart Paton

อธิบายวิธีการถ่ายของคุณหน่อยสิ คุณเจาะจงที่จะถ่ายสิ่งไหนหรือเปล่า หรือก็แค่ให้มันเป็นไปตามธรรมชาติ มีอะไรเป็นพิเศษที่คุณมองหาเวลาที่ถ่ายหรือเปล่า?

มันค่อนข้างที่จะหลากหลายนะ ขึ้นอยู่กับว่าผมไปที่ไหนและไปทำไม ส่วนตัวแล้วหัวใจของภาพที่ดีคือการผสมผสานระหว่างความงดงาม ความหมาย บรรยากาศ อารมณ์ และความแปลก ความพึงพอใจในการได้มอง การคิด ความรู้สึก บางอย่างก็อาจจะเปิดตาเราให้ได้เห็นอะไรอีกมากมายเลย ที่เห็นได้ชัดคือผมมักจะล้มเหลว แต่ยังไงผมก็จะยังคงพุ่งไปที่เป้าหมายเดิม ผมออกจากบ้านด้วยแก่นเหล่านี้ที่อยู่ในตัว สิ่งเหล่านี้คือสิ่งที่ทำให้ผมประทับใจในภาพของคนอื่นๆ มันคือวัตถุดิบที่ทำให้ผมมีความอยากรู้อยากเห็นสิ่งต่างๆบนถนน และวาดภาพในหัวเอาไว้ ผมไม่ได้จะบอกว่าผมพยายามเข้าถึงสิ่งเหล่านั้น แต่พยายามจัดเรียงลำดับมันในใจเพื่อที่จะบาลานซ์ระหว่างมุมมองแบบเด็กๆ ความสงบ และความตั้งใจ มันดูคล้ายเป็นการทำไอศกรีมอิตาเลี่ยนอยู่ในหัวผมเลย

© Stuart Paton


” สำหรับผมแล้ว งานของผมมันคืองานสารคดีที่ถักทอด้วยภาพสตรีท”

 

คุณออกไปถ่ายภาพบ่อยแค่ไหน?

เกือบทุกวันนะ หลังจากที่ผมเริ่มมันอย่างเต็มเหนี่ยว ผมก็ได้รับผลต่างๆที่ต้องคำนึงถึงตามไปด้วย ผมปลูกต้นไม้ในสวนเพิ่ม ให้เวลากับลูกสาวผมเพิ่ม แต่ก็ต้องอดได้ภาพไปอีกมาก ซึ่งก็สักไม่ถึงปีที่ผ่านมา ผมเองก็อยากจะกลับมาถ่ายภาพเยอะๆอีกครั้ง เหมือนเป็นการเกิดใหม่และถีบตูดตัวเองออกไปสักที

คุณใช้อุปกรณ์อะไร? (อนาล็อก หรือ ดิจิทัล) และคุณคิดดว่าอุปกรณ์มันสำคัญมากมั๊ย?

ผมเกลียดความวุ่นวาย ผมเลยใช้แค่ Fuji X-T-1 คู่กับเลนส์ XF27 เลนส์แพนเค้ก แน่นอนว่าอุปกรณ์ก็สำคัญ อย่าไปฟังคนที่ใช้ Leica บางคนที่ชอบบอกว่าไม่สำคัญ ความหมายของผมคือมันสำคัญที่ว่าเราใช้อุปกรณ์อะไรให้มันเข้ากับจุดประสงค์ของคุณ อะไรที่มันจะเปิดโอกาสให้คุณได้มากขึ้น ซึ่งแน่นอนว่ากล้องเก่าๆย่อมทำไม่ได้เท่า และยิ่งไปกว่านั้น คุณก็เลือกที่จะหลงใหลอุปกรณ์เหล่านี้ได้ มันก็ไม่ได้ทำร้ายอะไรคุณสักหน่อย บางทีมันก็ดูจะเป็นเรื่องการตลาดและถูกนำเสนอในแง่ร้ายบ่อยๆจนดูเหมือนหมากินยาบ้าเลย

© Stuart Paton

ภาพสีหรือภาพขาวดำ?

ผมเริ่มต้นถ่ายภาพขาวดำ และทดลองฝึกฝนมากับมัน เล่นแร่แปรธาตุมัน แต่บางทีเพราะการที่ผมเติบโตที่สก็อตแลนด์ ผมเลยมีภาพของเชดสีเทาในหัว ทุกวันนี้ผมหลงรักภาพสี ผมรู้สึกว่ามันตรงใจผมมากกว่าอย่างที่ตอบคำถามไปก่อนหน้านี้แล้ว

การปรับแต่งภาพสำคัญอย่างไรกับคุณ? และคุณปรับแต่งอย่างไรบ้าง?

มันก็สำคัญเหมือนที่คนอื่นๆรู้สึกนะครับ คำว่า “ปรับแต่ง” มันอาจจะดูเกินไปหน่อยที่จะอธิบายกับสิ่งที่ผมทำ โดยปกติแล้วผมจะกวาดดูภาพที่ถ่ายไปแล้วระหว่างวันและจดคร่าวๆว่าภาพไหนที่มีโอกาสจะเป็นภาพที่ดีได้ เอาจริงๆแล้ว ผมก็อยากจะหาภาพนั้นให้ได้ตั้งแต่ตอนนั้นเลย แล้วผมเองก็อยากจะโพสภาพนั้นขึ้นเวบไซต์ของผมเลยเช่นกัน แต่ผมก็พยายามมที่จะเลือกมันอย่างรอบคอบที่สุด บางทีบางภาพก็อาจจะต้องใช้เวลาเพาะบ่มจนเรารู้สึกชอบมันขึ้นมาก็ได้ บางทีก็อาจจะต้องมีน้ำจิ้มแต่งเติมให้มันสักหน่อย หลังจากที่ผมทิ้งมันเอาไว้ข้ามวันข้ามคืนและคัดเลือกมันเข้ามาอยู่ในลิสต์ของผม ถ้ามันยังเป็นภาพที่ผมยังให้ความสนใจกับมัน ซึ่งบางภาพก็อาจจะต้องใช้ Photoshop จัดการอีกหน่อย  หลังจากปรับแต่งอะไรใน Photoshop แล้วมันก็อาจจะกลายเป็นภาพที่ดีบนเวบไซต์ของผมหรือ Flickr ก็ได้

© Stuart Paton
© Stuart Paton

คุณเคยมีช่วงเวลาที่หมดแรงจูงใจในการถ่ายมั๊ย? ถ้ามี.. คุณหาแรงบันดาลใจใหม่ๆได้อย่างไร?

ปกติแล้วดวงของผมมักจะหมดเป็นช่วงๆ การพยายามคว้ารางวัลเป็นมุมมองที่ดีในการเริ่มต้นค้นหาอะไรใหม่ๆ ส่วนประกอบของศรัทธาที่เชื่อว่าภาพดีๆจะอยู่ที่ตรงหน้าคุณ นี่จะทำให้คุณได้เจอสิ่งนั้นแล้วครึ่งทาง การค้นคว้าข้อมูลของช่างภาพคนโปรด จะช่วยให้ผมย้อนกลับไปอยู่ในร่องในรอยอีกครั้ง หรือถ้าทำไปทั้งหมดแล้วยังล้มเหลว ลองหาฟังที่ Joel Meyerowitz พูดๆเอาไว้ ผมว่าเขาเป็นเซลส์แมนที่แกร่งมากๆในชาติที่แล้วแน่ๆ

ช่างภาพคนไหนที่เป็นแรงบันดาลใจให้คุณบ้าง?

มีไม่กี่คนหรอก เอาแบบไม่ได้เรียงตามอะไรนะ Gueorgui Pinkhassov, Cristobal Hara, Don McCullin, Alex Webb, Chris Killip, Harry Gruyaert, Trent Parke, William Klein, Josef Koudelka, Paolo Pellegrin

คุณจะยังถ่ายรูปอยู่มั๊ย ถ้าโลกนี้ไม่มีโซเชียลมีเดีย?

ไอเดียของคำถามนี้ออกจะค่อนข้างประหลาดสำหรับผม ผมเริ่มถ่ายรูปตั้งแต่โลกนี้ยังไม่มีอินเตอร์เน็ตด้วยซ้ำ ผมเองก็มีความสุขดีกับการปริ๊นท์ภาพ โชว์งานให้กับคนอื่นๆได้เห็นอยู่บ้าง ก็ไม่แน่ใจว่าจะพูดอะไรที่ย้อนกลับเข้าตัวหรือเปล่า ภาพถ่ายมันจบที่ตัวมันอยู่แล้ว มันเพิ่งจะเริ่มเข้ามาเกี่ยวข้อง (กับโซเชียลมีเดีย) ตอนที่ผมตัดสินใจใช้ flickr เพราะเพื่อนผม Gustavo Gomes บังคับให้ผมใช้

ในอีกด้านนึง มันก็ทำให้ผมเป็นที่รู้จัก อย่าเพิ่งเข้าใจผมผิดนะ.. ผมชอบในแง่บวกของอินเตอร์เน็ตที่ใครๆก็รู้ดี แต่ผมไม่ใช่คนที่ติดกับโซเชียลมีเดีย บางทีเพราะผมไม่ค่อยชอบยุ่งเรื่องคนอื่นก็ได้นะ

© Stuart Paton
© Stuart Paton
คุณมีโปรเจคอะไรน่าสนใจที่กำลังทำอยู่มั๊ย?

ส่วนใหญ่งานที่อยู่ในเวบผมก็เป็นโปรเจคที่กำลังอยู่ทั้งสิ้น หนึ่งในนั้นที่ผมอยากพูดถึงคือโปรเจค “Haven” เป็นโปรเจคยาวเกี่ยวกับผู้ลี้ภัยชาวปากีสถาน พวกเขากำลังก่อร่างสร้างตัวขึ้นเป็นหมู่บ้านบนภูเขาเล็กๆในอิตาลี ครั้งหรือสองครั้งต่อเดือนที่ผมจะไปถ่ายรูปที่นั่น ติดตามข่าวคราวพวกเขา กิน เล่นไพ่กับพวกเขา มันเป็นมุมมองที่แตกต่างออกไปจากสถานการณ์ลี้ภัยอื่นๆ มันเป็นเรื่องราวดีๆที่หวานๆขมๆจากการสื่อออกมาผ่านภาพถ่าย ภาพของมิตรภาพดีๆ ผสมผสานกันไป พวกเขาเป็นกลุ่มคนที่เติบโตมาอย่างอบอุ่น และก็หวังว่าผมจะสามารถตีพิมพ์มันเมื่อโปรเจคนี้มันสุกงอมดีแล้ว

มีอะไรที่คุณอยากจะแนะนำช่างภาพสตรีทมือใหม่บ้าง?

ผมจะไม่ทำให้ตัวเองหมดกำลังใจด้วยความคิดจากคำแนะนำของผมนะ ในอีกด้านนึง ถ้าคำพูดของผมสามารถให้กำลังใจกับช่างภาพสตรีทมือใหม่ได้ ผมก็อยากจะบอกพวกเขาว่า ..อย่าถ่ายภาพสตรีท แต่จงถ่ายภาพที่ดีที่สุดที่คุณสามารถทำได้ แล้วให้ภาพนั้นมันระบุตัวตนของมันเอง และถ้าสุดท้ายมันคือภาพสตรีท..ก็โอเค จงเลือกช่างภาพในดวงใจอย่างถี่ถ้วน แต่อย่าเพียงชอบเฉยๆ คุณต้องมีมุมมอง พยายามเอาใจใส่ ถ่ายภาพที่ดึงเอาแก่นที่เป็นแรงบันดาลใจออกมาให้ได้ แล้วภาพนั้น คุณจะรู้สึกภูมิใจในความเป็นตัวของคุณ ภาพถ่ายมันก็เหมือนเพลงโปรดของคุณ มันคือการแสดงออกเอาความสวยงามในแบบของคุณ ความหมายและอารมณ์ที่สะท้อนออกมาจากวิถีของคุณ และทำให้คุณครุ่นคิดถึงชีวิต ว่าชีวิตนั้นมันไม่เลวเลยล่ะ..

© Stuart Paton

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s